OVER KOMETEN DACHT EN SCHREEF 177 



„Hemel ende aen die Ghesteernten , als voorboden van die Ellende. 

 „Ende wat die Cometen aengaet, t'ghemeen ghevoel van alle volcke- 

 „i'en ist gheweest, dat na de Cometen grote plaghe ende gemeenen 

 „stratfen volgen, als aertbevingen, hoog wateren, onvruchtbaer jaren, 

 „crygh ende oorloghen , pestilentiën , sterfte van de Coningen, ende 

 „groten Potentaten, destructien van steden ende omsettinghen van Co- 

 „ninckrycken , ende gewalt. Dit is t' gevoelen van t' meerendeel der 

 „gheleerden sowel Heydenen als Christenen tot onsen tyden toe alst 

 „blyct uyt veel exempelen in de Historiën ghementioneert." 



Uit de zoo even aar.gehaalde woorden zien wij , dat mtterius de 

 kometen niet alleen beschouwt als voorboden , maar ook als medewer- 

 kende oorzaken van de rampen , die door haar worden aangekondigd ; 

 en dat hij zelfs eene poging aanwendt om het begrijpelijk te maken, 

 langs welken weg de kometen zulk een nadeeligeu invloed kunnen 

 uitoefenen. 



In de geschiedenis zelve meende men het onweerlegbaar bewijs te 

 hebben, dat de kometen voorboden waren van de eene of andere bui- 

 tengewone ramp. Als men de jaren, in welke kometen verschenen 

 waren, naging, dan vond men telkens in dat jaar of kort daarop de eene 

 of andere buitengewone gebeurtenis van noodlottigen aard. Bleek het 

 dus niet uit eene reeks van voorbeelden uit de oude en nieuwe histo- 

 rie, dat de kometen voorboden waren, die telkens ais waarschuwende 

 teekenen een of ander onheil aankondigden? 



McLERirs volgt ook dien betoogtrant en wijst uit de geschiedenis de 

 waarheid dezer vooronderstelling aan : 



TiEUce ende Buris, twee schone steden in Pelnpnneso ," zegt hij, „syii 

 „van Neptunus , dat is van 't hoogwater , omgebracht ende gantz ver- 

 „nielt ende die eene in de aerde versoncken omtrent 370 jaer voor 

 „die gheboorte Christi: voor welcke ongeluck erscheen uyten "Westen 

 „die grote Comeet by aristoteles beschreven , wiens steert ofte voor- 

 „schynsel was 60 graden groot. Item ongevaerlyc 225 jaren daerna 

 „syn twee treü'elycke steden , Carthago ende Corinthen , van de Ko- 

 „meynen op een jaer verdestrueert, ende Carthago gant^ch uvtgheroeyt; 

 „in welcke tydt een groot Comeet scheen, uiet minder dan die Son , 

 „als SENECA schryft, makende sulcken licht, als oft daer geen nacht 

 1859. 12 



