180 HOE MEN IN HET JAAR 1618 



„de winter, creegh Fiander haer beurt, ende andere Provinciën ginghen 

 „niet vry, behalven Hollant ende Zeelant. Fiander worde alheel ver- 

 „woest door vreemde Natiën, als Spagnaerden, Italianen, Albanoisen, 

 „Wallen, Fransen, Enghelschen, Schutten etc. alsoü dat 't meeste volck 

 „gaf 't lant ten besten, ende vertrock in vreemde landen, doch meest 

 „in Hollant, daer sy een goede herberghe ghevonden hebbeu. Dieghenen 

 „die int landt bleven, worden in de jaren 1584 ende 1585 ende volgens 

 „door pest ende door hongersnoot vernielt. Die sterfte was so groot 

 „dat men die doden snachts by waghens vol ter aerde brochte, ende 

 „die hongersnoot soo swaer dat armen luyden gingen om by troupen 

 „van 300 en 500 sterck om een stuck broots so groot als een 

 „boon die de ryken uitdeelden. In dien tyt werden bergen dalen ende 

 „dalen werden bergen. 



„Den Comeet van 1607 sach men in September ende in October. 

 „Hij quam uytkycken in 't Noorderhoek by de Beers sterte , ende voer 

 „van daer met een rechte Cours S. Suydoost au, tot au die Scorpioen 

 „toe, alwaer hy in een haven trock invisible. Merkt uu wel an hoe 

 „dat elf jaer daerna is onse Comeet uyt het ,'elve gat of daeromtreut 

 „uitgheborsten , ende is langhs deselve Cours gevaren N. Noordwest 

 ' „aen, tot an den voorsz. Beers sterte, alwaer men se noch sach den 

 „17 ende 18 Decemb. seer cleyn, als een schip dat bycans uyt het 

 „gesichte gevaren is. Dit heeft mede syn bysonder iusien ende be- 

 „duydinge. 



„Nae 't jaer 1G07 t Nederlandt creegh een opschorsinge van wape- 

 „nen nadat de Oorloch geduyrt hadde 40 jaren langh. Mars hieruyt 

 „ghebannen synde voer na Italien, nae Vrankryck, ua Sweden : Maer 

 „dewyl hy nergens stant cou giypen, sal misschien syu oude plaetse 

 „willen versoecken. Doch al heel op een ander wyse als te voren." 



Hoe gemakkelijk het moest vallen aan elke kometenverschijning de 

 eeue of andere bijzondere gebeurtenis uit de ge.schiedenis aan te 

 knoopen, kan men uit de door mulerius aangehaalde voorbeelden lig- 

 telijk opmaken. Het zoude al weinig moeite iuhebben om uit elk jaar 

 der wereldgeschiedenis een voorval bij te brengen, wel waardig om 

 door eeue komeet aangekondigd te worden. Dat echter even groote 

 en rampvolle gebeui'teuissen plaats baddeu ia jaren, waarin geen 



