OVER KOJtETEN DACHT EN SCHREEF. 181 



spoor van kometen werd opgemerkt, dit liet men, gelijk zich denken 

 laat, geheel buiten de rekening. 



Het was dan ook zeer natuurlijk , dat de groote komeet in het laatst 

 van 1618 de menschen niet alleen met het voorgevoel van naderende 

 rampen vervulde, maar dat ook latere geschiedschrijvers in het bij- 

 zonder opgaven, van welke rampen die komeet de voorbode geweest 

 was. Zoo zegt onder anderen de beroemde historieschrijver du thou 

 van deze komeet: „Wie zal van deze komeet niet gelooven, dat zij 

 „voorbode geweest is van groote rampen. Op haar toch is binnen 

 „drie maanden de voor geheel Em-opa en in inzonderheid voor 

 „Duitschland treurige dood van den keizer matthias gevolgd, door 

 „wiens dood de vrede in het rijk vernietigd en Duitschland met vreeselijke 

 „rampen en een verderfelijken oorlog overstroomd is, waaronder 

 „het nog zucht." ') Onze vaderlandsche geschiedschrijver johan van 

 DEN sande, van deze komeet melding makende, teekent er bij aan: 

 „Een gewisse voorbode van de navolgende veranderingen, oorlogh 

 „ende Miserien in Bohemen ende 't gansche Roomsche Rijk, die 

 ,noch niet ophouden." 2) Gekard brandt verhaalt, dat velen meenden, 

 „dat men dese staertstar in den aenvang der Dortsche Synode siende 

 „schynen, reden hadt om te duchten, dat ze ook een aflDeelding was 

 ,van dese Synode: vresende dat deselvc soo wel als de staertster, 

 ,een staert van swaerigheden en onheilen sou naer sich slepen." •') 

 Hij zegt vervolgens , hoe verscheidene van de tretfelijkste verstanden dier 

 eeuw hunne pennen scherpten om over de natuur, de plaats, de ge- 

 daante, den loop en de uitwerking en beduidenis van deze komeet 

 hunne inzigten publiek te maken. Hij noemt onder dezen ook het 

 werkje van onzen mulerius. De geleerde Leidsche sterrekundige 

 wiixEKRORDUS SNEixiüS vreesde ook van deze komeet inzonderheid 

 eene hoogst schadelijke werking. „Omdat Saturnus met syn vyandelijke 

 „straelen haeren opgang ontmoette en haer met synen quaedaerdigen 

 „aerdt besmette; daarom ducht ik", zegt hij „dat het schynen deser 



') J, A. THUANi, historiarwn sui temporis t, III, p. 877. 



-) NedcrUmiischc Historie, beschreven door johan van den sande , dienende voor 

 conlinuatic van de Historie van evebhard van beyd. Leeuwarden 1650, bl. 82. 

 2) Gekard brandt, Historie der Reformatie, 2do deel, bl. 971. 



