194 VEENROOK EN ANDERE DROOGE NEVELS. 



die met den oorsprong van dien rooknevel onbekend zijn. In Noord- 

 Holland b. v. hoort men niet zelden spreken van zeerook , van zeebrand, 

 alsof de zee werkelijk branden en rooken kan! Trouwens dergelijke 

 meeningen van dezulken, die geene aanspraak maken op natuurweten- 

 schappelijke kennis, kunnen minder verwonderen, dan dat er op de Ver- 

 gadering van Duitsche natuuronderzoekers, in 1856 te Weenen gehouden, 

 nog verscheidene geleerden waren , die het verschijnsel voor onverklaard 

 hielden, ja dat zelfs nog in het vorige jaar in de Kon. Akademie der 

 Wetenschappen te Stokholm eene voordragt werd gehouden ten be- 

 tooge , dat de oorzaak er van moest gezocht worden in een troebel wor- 

 den der lucht, niet door daarin zwevende kleine rookdeeltjes, maar door 

 veranderde deeltjes der dampkringslucht zelve , of, zooals de sclii-ijver ') 

 ze noemt, «luchtdropjes," die het licht anders breken dan de om- 

 gevende lucht, waarbij hij zich beroept op de schijnbare trillende be- 

 wegingen, die men waarneemt, wanneer verwarmde lucht bij hare op- 

 stijging zich nxet koudere vermengt. Inderdaad behoort deze verklaring 

 op gelijke lijn gesteld te worden met andere, die op het laatst der vorige 

 eeuw en in den aanvang van deze gegeven werden en toen begrijpelijk 

 waren , verklaringen namelijk, volgens welke zulke drooge nevels hetzij 

 eenen kosmischen oorsprong zouden hebben en met de nevelstof van 

 kometen vergeleken werden, ofwel als elektrische verschijnselen moesten 

 beschouwd worden , hoewel men in gebreke bleef aan te wijzen , welke 

 dan de i'ol der elektriciteit in het voortbrengen van die nevels was. 



Indien de boeren in de veenkoloniën van Westfalen, Oostfriesland, 

 Groningen en Drenthe geweten hadden , hoeveel hoofdbrekens de van 

 hunne brandende veengronden opstijgende rook reeds aan de geleerden 

 gekost heeft, dan zouden zij vermoedelijk in hunne vuist lagchen, en 

 men mag tevens vreezen, dat hunne achting voor hen , die zich natuur- 

 kundigen noemen, er niet door vermeerderen zoude, daar zij van 

 meening zullen zijn , dat elk mensch met gezonde zintuigen toch wel 

 rook van eiken anderen nevel kan onderscheiden. 



Echter moet men erkennen , dat wat in de onmiddellijke nabijheid 



') Alix ANDER Mür.i.F.R. Btldunff (fes Eóhenranchs ^ mitffetheilt in der K. Acade- 

 mie der Wissenschaften in Stockholm. Poogend. Ann. d. Fhys. tt Chemie 1859. 

 £d. CVI. S. 282. 



