202 VEENROOK EN ANDERE DROOGE NEVELS. 



de heer kradse '), dat den 4 Junij 1858 bij Stade de dampkring 

 geheel het voorkomen had van veenrook, met eene lichtgele troebe- 

 ling. Des namiddags ontstond een onweder , weldra vergezeld van 

 een zoogenaamden zwavelregen. Bij onderzoek bleek, dat de schijn- 

 bare zwavel niet anders was dan het stuifmeel van dennenboomen. 



Doch hoewel nu zulke wolken van kleine ligchaampjes, op eenigen 

 afstand gezien , naar een nevel kunnen gelijken , zoo schijnt het toch 

 ongepast er dien naam aan te geven, zoodra wij met haren waren 

 aard bekend zijn. Een heirleger van sprinkhanen, over eene land- 

 streek heen vliegende , verduistert ook de zon , en toch zal het wel 

 aan niemand in de gedachte komen om van een sprinkhanen-nevel te 

 spreken. En zoo komen wij dan tot het besluit, dat, voor zoover 

 onze tegenwoordige kennis reikt, elke ware di-ooge nevel eene rook- 

 wolk is. 



Als van zelf ontstaat dan de vraag: brengt zulk eene geweldige 

 massa rook, gemengd in den dampkring, dat levensvoedsel voor men- 

 schen, diei-en en planten, ook eenigerlei schadelijke gevolgen te weeg? 

 Op den eersten blik zoude men zeer geneigd zijn deze vraag toestemmend 

 te beantwoorden, en werkelijk is zulks dan ook door sommigen gedaan, 

 die tevens tot maatregelen aangespoord hebben om het veenbranden 

 evenals het heibranden wettelijk te verbieden. Eer eene regering er 

 echter toe overgaat, om door zulk een verbod duizende inwoners van 

 hunne bestaansmiddelen te berooven, heeft zij regt te verlangen, dat 

 eerst door een grondig onderzoek worde uitgemaakt , of dan inderdaad 

 de nadeelige invloed op de gezondheid, waarvan sommigen den veen- 

 rook beschuldigen, zoo groot en vooral zoo wel bewezen zij, dat men 

 regt zoude hebben tot zulk eenen doortastenden maatregel over te 

 gaan en aldus het deel aan het behoud van het geheel op te offeren. 



Vergelijkt men nu wat onderscheidene schrijvers aangaande hunne 

 ervaring over dit punt hebben medegedeeld, dan ontmoet men zooveel 

 onderlinge tegenspraak , dat men onwillekeurig tot het besluit komt , 

 dat in elk geval de schadelijke invloed op de gezondheid niet zoo 

 merkbaar is, om boven allen twijfel verheven te zijn. 



') Petermann's Mittheil. 1858, p. 316. 



