226 



HET MELKSAP DER PLANTEN. 



planten, waaruit het vocht verkregen wordt, zulk eene reusachtige 

 grootte hebben. 



Voor dit melkachtige vocht waag ik het, eenige oogenblikken de 

 aandacht der lezers van het Album te vragen, in het vertrouwen, dat 

 het hunne belangstelling overwaardig is. Niet alleen toch dat dit 

 sap een merkwaardig voorbeeld oplevert van de verscheidenheid en 

 overeenstemming, die allerwege in de natuur gepaard gaan, — het is 

 bovendien eene stof, die zulke belangrijke voordeden aan het maat- 

 schappelijk leven verschaft en die in de laatste jaren vooral zulk eene 

 algemeene toepassing heeft verkregen, dat er waarschijnlijk niet één 

 van de lezers van het Album zal zijn, die niet meermalen het nut 

 daarvan ondervonden heeft. 



Ik vang aan met eene korte beschrijving van het melksap en van 

 de rol, die het in de levende plant schijiat te vervullen. 



Het melksap der inlandsche planten is wit van kleur , met uitzon- 

 dering van eene enkele plant , de Stinkende Gouwe , waarin het 

 geel is. In de warme landen treft men echter ook eenige anders ge- 

 kleurde vochten aan. 



Gewoonlijk is het melksap der planten troebel , even als het dier- 

 lijke vocht, waarvan het den naam draagt; maar die troebelheid kan 

 in onderscheiden gevallen zeer verschillend zijn. In dit opzigt kunnen 

 vooreerst de deelen eener zelfde plant van elkander verschillen. Zoo 

 vindt men, volgens schultz, onder anderen bij den Moerbezieboom en 

 bij den Zweedschen Eschdoorn [Acer platanoïdes) in de jongste deelen 

 het sap veel troebeler dan in de oudere. 



Evenzoo is bij dezelfde plant in onderscheiden ontwikkelingstoe- 

 standen van hetzelfde deel de geaardheid van het melksap niet steeds 

 gelijk. In de pas ontkiemende plantjes van onze Salade en Endijvie 

 vindt men bijna helder melkvocht , terwijl het in de volwassen, ge- 

 heel groene bladen zeer troebel is. Bij het verbleeken der planten, 

 zooals de tuiniers dit bij Salade en Endijvie opzettelijk te weeg bren- 

 gen , schijnt ook het melksap zijne troebelheid voor een deel te 

 verliezen. 



Merkwaardig is het, dat ook het klimaat, ja zelfs het weder en het 

 uur van den dag op de gesteldheid van het melksap invloed hebben. 



