236 HET JtELKSAP DER PLANTEN. 



Maar , zoo vragen welligt mijne lezers , welke is dan de rol , 

 welke dit raadselachtige vocht in de plant vervult? — Wanneer men 

 op deze vraag een volledig antwoord verlangt, dan moet ik dit ant- 

 woord schuldig blijven. Gelijk menig ander punt der planten-physio- 

 logie , is ook de ware beteekenis van het melksap voor de plant nog 

 ten deele in het duister gehuld. Zoo als ik reeds opmerkte , de strijd 

 over het al of niet bestaan van levensvocht heeft, hoe hardnekkig 

 ook gevoerd, ons nog geen helder inzigt in dit vraagstuk gegeven. 



Het melksap der planten wordt thans bijna eenstemmig door alle 

 kruidkundigen beschouwd als een afscheidingsproduct der planten. Het 

 wordt gesteld naast de vlugtige oliën, die in bijzondere cellen worden 

 aangetroffen; naast de harsen, die onder anderen in bijzondere kanalen 

 in de pijnboomen aanwezig zijn. Al deze stoffen worden beschouwd 

 als niet onmiddellijk voor het leven der plant dienstig, maar als eene 

 soort van verbruikt voedsel , dat zijne werking verrigt heeft en nu uit 

 de cellen, waarin de krachtigste groei, de levendigste stofwisseling 

 plaats heeft, verwijderd moet worden. Het wordt dan in bijzondere 

 ruimten opeengehoopt, en slechts zelden treedt het naar buiten, zoo 

 als b. v. met de gom onzer kersen- en pruimenboomen het geval is. 



Het is hier de plaats niet om te beoordeelen , in hoeverre deze 

 voorstelling juist is, maar ik kan toch het vermoeden niet onderdruk- 

 ken, dat, evenzeer als de voorstelling van schultz aan het melksap 

 te groote beteekenis toekent, zoo ook in de genoemde duiding aan 

 dat vocht te weinig belang wordt gehecht. Althans wanneer men ziet , 

 dat volgens de onderzoekingen der Baronesse von reichenbach het 

 melksap i'eeds in de allerjongste deelen der knop , zelfs nog vóór het 

 optreden der spiraalvaten , gevonden wordt; wanneer men zich herin- 

 nert wat SCHULTZ heeft gezien van de voortdurende veranderingen van 

 het melksap, van waterheldere tot melkachtig troebele vloeistof, in 

 verschillende tijdperken der plant en bij onderscheiden uitwendige 

 invloeden; wanneer men verder let op de verschijnselen, welke de uit- 

 heemsche Euphorbia's in onze broeikassen vertoonen, die des winters 

 droog gezet worden , zooals men het noemt , en dan teren op het vocht , 

 wat zij bevatten, zoodat het melksap allengs vermindert. Wanneer 

 men dit alles in het oog houdt , dan wordt het , dunkt mij , duidelijk 



