HET MELKSAP DER PLANTEN. 239 



geheel het voorkomen van dierlijke melk heeft, een gewoon en 

 gezond voedsel der bewoners van de Cordilleras uitmaakt. Deze 

 plant, die men op nevenstaande teekening afgebeeld ziet, is gewis 

 een der wonderen van de plantenwereld. Wij zijn de eerste berigten 

 omtrent dezen boom verschuldigd aan den voor weinige weken overleden 

 Nestor der natuurwetenschappen, aan alex. VON humboldt , die tijdens 

 zijne reis in Zuid-Amerika de melk van den boom zelf gedronken , en 

 hem niet onjuist den naam van Oalactodendrnn utüe gegeven heeft. 



Het is een merkwaardig schouwspel, zegt von humboldt , om dezen 

 statigen, meer dan 60 voet hoogen boom, met zijnen regten onver- 

 deelden stam en breede bladerenkroon te zien , die met zijne dikke wor- 

 tels ter naauwernood in den steenachtigen bodem indringt. Terwijl 

 maanden lang geen droppel regen of dauw zijne takken bevochtigt , 

 ia de dikke stam gevuld met het heilzame melkvocht , dat vooral des 

 morgens bij het aanbreken van den dag het rijkelijkst uit de insnij- 

 ding uitvloeit. Op dezen tijd ziet men de bewoners uit den omtrek 

 van alle kanten haastig aanloopen met breede vaten gewapend, om de 

 melk op te vangen. Sommigen drinken het sap onmiddellijk, anderen 

 brengen het huiswaarts , om hunne kinderen te voeden ; men zou mee- 

 nen het gezin van een herder te zien, dat zich om hem verzamelt, 

 om van hem de voortbrengselen zijner kudde te ontvangen." 



Op VON humboldt's aanbeveling hebben later boussingaült en 

 DE RiVERO, toen zij Zuid-Amerika bereisden, het melksap dier plant 

 naauwkeurig onderzocht. Het vocht , zeggen zij , vertoont zich uitwen- 

 dig geheel als koemelk, met dit onderscheid alleen, dat het een weinig 

 slijmig is, ook de smaak is nagenoeg dezelfde. Maar in scheikundige 

 eigenschappen verschilt het daarvan aanmerkelijk. Door zm-en wordt 

 de plantaardige koemelk niet gestremd, door alkohol ter naauwernood. 

 Zacht verwarmd , zoo vormt zich een vlies aan de oppervlakte , volko- 

 men als bij onze gewone melk. Maar neemt men dit vlies weg en zet 

 men de verwarming voort, dan ontstaan er olieachtige droppels, die 

 vermeerderen, naar mate het water door verdamping ontwijkt en ein- 

 delijk verkrijgt men eene olieachtige vloeistof, waarin vezelen drijven, 

 die drooger en hoornachtiger worden, naar mate de temperatuur der 



