HET MELKSAP DER PLANTEN, 243 



den. De inzameling van het vergiftige melksap, dat de inboorling 

 voor zijne pijlen behoeft, wordt overgelaten aan ter dood veroordeel- 

 den, wien men de keus laat, door het zwaard van den scherpregter te 

 sterven of het vergif van den Upasboom te gaan halen. Verkiezen zij 

 het laatste, dan worden zij gebragt tot op e enigen afstand van de 

 plek, waar de gevaarlijke boom groeit en overgegeven aan een hier- 

 toe aangestelden priester, die hun de noodige inlichtingen betreffende 

 de inzameling van het doodelijke vocht verschaft en daarna gebeden 

 opzendt voor hun behoud. Mag het den ongelukkige gebeuren, dat 

 hij eene schaal van het Upasvergif huiswaarts brengt, dan heeft hij 

 regt op levenslang onderhoud van wege den keizer. Maar verre weg 

 de meesten bekoopen die gevaarlijke reis met den dood. Volgens het 

 verhaal van foersch kon de gemelde priester van 700 personen, die 

 hij in 30 jaren tijds derwaarts gebragt had, er slechts 22 opnoemen, 

 die levend daarvan teruggekeerd waren. 



Ziedaar het verhaal, zooals het vroeger algemeen medegedeeld en 

 geloofd werd. Meer naauwkeurige nasporingen hebben echter geleerd, 

 dat, hoe vergiftig het melksap ook zijn moge, de verhalen van den 

 schadelijken invloed des booms op zijne omgeving onjuist zijn. Les- 

 CHENAULT en later blume , aan wie wij juister berigten verschuldigd 

 zijn, vermelden, dat de boom, die als een slanke stam 60 — 80 voet 

 zich verheft en eindigt in een prachtige bladerkroon, zich bevindt te 

 midden van een weelderigen plantengroei. De fraaije afbeelding van 

 den Upasboom in de Rumphia voorkomende , geeft ons daarvan ook 

 geen treurigen, maar een aangenamen indruk. 



Dat echter een spoor van het melksap onder de huid of in 

 eene wonde gebragt een uiterst snellen dood ten gevolge heeft, is 

 door een aantal proeven van delille en magendie en vooral van 

 Prof. G. J. mulder , op dieren genomen , overvloedig gestaafd. Uit de 

 ondei'zoekingen van den laatste is gebleken , dat het vergiftige be- 

 standdeel gevormd wordt door eene eigene stikstofvrije stoffe, Antiarine 

 genaamd, die ten bedrage van 3,5°/^ ongeveer in het melksap aanwezig is. 

 Opmerkelijk verschijnsel voorwaar. Een statige boom van 100 voet hoog 

 en 18 voet omvang, die eeuwen trotseert, bevat eene stotfe , die in 

 onderdeelen van een grein in ééne minuut het leven van menschen en 



16* 



