244 HET MELKSAP DER PLANTEN. 



dieren verwoest. Maar opmerkelijker nog, diezelfde boom plaatst 

 zich door den bouw van al zijne organen onmiddellijk naast twee an- 

 dere, die een zegen uitmaken voor de streek, die zij bewonen, naast 

 den genoemden Koeboom en den Broodvi-uchtboom (Artocarpits incisa), 

 waarvan cook zegt , dat hij die in zijn leven er tien geplant heeft , 

 voor het onderhoud van zich en zijne kinderen rijkelijk heeft gezorgd i). 



Ik ben genaderd tot de derde klasse van melksappen , die waarscliijn- 

 lijk het best bekend zal zijn, en die, wat de toepassingen op het 

 maatschappelijk leven betreft, ook verre weg de belangrijkste is. Het 

 is deze , welke de zoo gewigtige caoutchouc oplevert. De melksappen , 

 welker bolletjes, zoo als wij straks zagen , caoutchouc bevatten, worden 

 bij alle drie der genoemde familiën gevonden. 



De echte Caoutchoucboom , waaruit het eerst de elastieke gom ver- 

 kregen is , behoort tot de Euphorbiaceën. Hij is zeer algemeen in 

 tropisch Amerika en werd door de Inlanders Hévé genoemd , waarom 

 AUBLET haar ook als Hevea Gut/anensis beschreven heeft. Deze plant, 

 waarvan wij de naauwkeurige kennis aan richard verschuldigd zijn,-) 

 vormt in haar moederland een boom, die 60 voet hoog en 3 voet dik 

 kan worden , met wit hout en eene dunne , gladde schors. De Indianen 

 verzamelen hieruit de caoutchouc door lange, diepe insnijdingen in de 

 schors tot op het hout te maken, waarop uit de wonde (die door een 

 houten wig opengehouden wordt) het witte melksap in overvloed uit- 

 stroomt. Ten einde het snel te doen droogen, laten zij de vloeistof 

 in dunne lagen vloeijen ever vormen van ongebrande klei , die meestal 

 de gedaante van ronde fleschjes met korte halzen hebben. Men her- 

 haalt dit overvloeijen zoo dikwijls , totdat het overtrek de behoorlijke 

 dikte heeft verkregen, wanneer men de drooging voortzet boven een 

 vuur, waarvan de rook de Caoutchouc zwart kleurt. De vormen van 

 klei worden dan gebroken en verwijderd , en men verkrijgt alzoo die 

 tieschjes, welke vroeger algemeen in den handel voorkwamen, maar 



') Men zie over Upas Antjar en de Antiarine de uitvoerige VM-handeling van o. 

 j. MULDER in Nat.- en Scheik. -Archief 1837 , Dl. V. St. 2 , alwaar het geheel onzer 

 kennis over die stoffen bije ngebvagt i^. 



") Zij is later, met eenige andere planten, door Wildexovt tot een afzonderlijk 

 geslacht gebragt met den naam Siphonia. Siphonia elastica is daarvan eene der 

 voornaamste en meest bekende suorten. 



