HET MELKSAP DER PLANTEN. 247 



Maleijers de hechten en handvatsels hunner messen en bijlen vervaar- 

 digd hadden uit eene stof, die uitwendig veel op hout geleek, maar 

 bij nader onderzoek bleek iets anders te zijn. Op zijne navraag ver- 

 nam hij tot zijne groote verbazing, dat die stof het verdikte melksap 

 eener plant was, en dat zij, in heet water gedompeld, week werden 

 in allerlei vormen kon gebragt worden , die zij daarna duurzaam behield. 



Toen de ondervinding hem de waarheid dezer aanwijzing geleerd 

 had, trachtte hij zich nadere berigten omtrent deze merkwaardige plant 

 en haar sap te verschaffen, waarbij het hem bleek, dat de Maleijers 

 op Java deze stof reeds lang kenden. Zij noemden haar Getah-Pertsja. 



De proeven van deze Gutta Percha, in 1843 door montgomery 

 naar Engeland gezonden, wekten aanvankelijk weinig de aandacht, 

 doch na eenigen tijd zag men ook van deze stof het belang in , en thans 

 is zij nagenoeg even algemeen verspreid als de Caoutchouc. Zij wordt 

 aangevoerd , deels in vloeibaren toestand , deels in dunne repen of 

 zamengeperst in vaste blokken, waaraan men op de doorsnede nog 

 duidelijk de lagen zien kan , waaruit zij zamengesteld zijn. 



De plant, waaruit de Gutta Percha verkregen wordt, was nog ge- 

 ruimen tijd onbekend, totdat hooker in Engeland een exemplaar daar- 

 van ontving, waarna het bleek, dat de moederplant der Gutta Percha , 

 door hem Isonandra gutta genoemd , tot de Sapotaceën behoorde. Be- 

 halve deze zijn er echter nog onderscheidene andere planten in Indië , 

 welker melksap dergelijke stoffen oplevert, zoo kent men daar b. v. ook 

 Gutta Taban, Gutta Geirek (van Achras Sapota), Gutta Atti-Jagoa 

 (Ficus racemosa) , Gutta Manjegota [Ficus indica), Getah-mala-baay (waar- 

 van één boom 1300 pd. kan leveren) enz. — Van de meeste dezer 

 vochten is nog weinig in Europa bekend. Doch het is te verwachten , 

 dat binnen kort onze kennis in dit opzigt vermeerderd zal worden. Want 

 men zoekt thans ijverig naar plaatsvervangers der Isoiiandra Gutta 

 omdat men bij de inzameling van dit melkvocht zoo roekeloos is te 

 werk gegaan, dat men, vooral in de Engelsche koloniën, den boom 

 bijna geheel heeft uitgeroeid, zoodat er thans gebrek aan Gutta percha 

 begint te komen, vooral nu hare toepassingen telkens vermeerderen. 



Om tot de Gutta Percha terug te keeren, hoewel zij in natuurlij- 

 ken toestand veel gemakkelijker bewerkt kan worden dan Caoutchouc, 



