268 ALEXANDER VON HUMBOLDT. 



Intusschen had humboldt reeds in 1809 een aanvang gemaakt om 

 de resultaten zijner natuur-onderzoekingen op zijne reizen in het licht 

 te geven. Van dit kolossale reiswerk verschenen van 1808 — 1825 

 ééne grootere en ééne kleinere uitgave : de grootere uitgave in 3 

 banden in folio en 12 in quarto , benevens een atlas en verzameling 

 van schilderachtige landschappen ; de andere in 23 deelen in octavo. 

 Van het eigenlijke reisverhaal , in 4 quarto banden , werd eene Hoog- 

 duitsche omwerking in 6 octavo banden te Stuttgart, 1825 — 1832 , 

 uitgegeven. 



Welk een verbazenden omvang dit kolossale werk heeft, kan men 

 reeds opmaken uit den langen tijd, dien de voltooijing daarvan heeft 

 gevorderd, in weerwil van de medewerking van vele beroemde geleerden, 

 die hem daarbij hulpvaardig bijstonden. Een exemplaar van de folio- 

 uitgave van dit reusachtig werk, kostte reeds in het jaar 1844, toen 

 nog verscheidene afleveringen ontbraken, welke later verschenen zijn, 

 over de 10000 franken, derhalve tweemaal zoo veel, als het be- 

 kende werk : Description de V Egypte , waartoe de Fransche regering 

 drie millioen franken moest voorschieten. Hoe verbazend hoog de 

 kosten van dit reiswerk moesten komen, kan men reeds daaruit 

 opmaken, dat drukloon, papier en meer dan 1400 koperen platen 

 in folio meer dan 840,000 franken gekost hebben. Het is dus niet 

 te verwonderen, dat deze groote onderneming niet door het debiet, 

 maar door aanzienlijke geldelijke opotferingen van humboldt zelven 

 gedekt moest worden. 



Behalve dit groote werk gaf hij na zijne terugkomst in Europa 

 nog de navolgende werken uit: Ansichten der Natur, Stuttgart, 

 1808; 3 uitg. 1849, 2 dl.; Essai sur la géographie des planies et tableau 

 physique des régions équirwctiales , Paris 1 805 ; in 't hoogduitsch , Stutt- 

 gart 1807; De distributiom geograpMca plantarum secunthim coeli tem- 

 periem et altüudinem montium prolegomena , Parisiis 1817, in 't hoogduitsch 

 Breslau 1831 ; Essai géognostique sur Ie gisement des roches dans les 

 deux kemisphères , Strasburg 1823 — 1826; Essai politique sur t Ue de 

 Cuba, Paris 1827, 2 t. 



Kort nadat humboldt zich te Berlijn gevestigd had , opende hij 

 daar, den 3 November 1827, openlijke voorlezingen over den kosmos 



