ALEXANDER VON HUMBOLDT. 281 



De laatste mededeeling, die door hem openbaar is gemaakt, is 

 een smeekschrift om den grijsaard eenigermate te sparen. Zij is 

 van den 15 Maart 1859 en luidt aldus: «Lijdende onder den druk 

 van eene nog altijd toenemende korrespondentie , gemiddeld jaarlijks 

 ongeveer tusschen de 1600 en 2000 nummers, (brieven, drukwerken 

 over mij geheel vreemde onderwerpen, manuscripten, welker beoordee- 

 ling gevraagd wordt , landverhuizings- en kolonisatie-ontwerpen , toe- 

 zending van modellen, machines en naturaliën, vragen over luclit- 

 scheepvaart, vermeerdering van autographische verzamelingen, aanbie- 

 dingen om mij te huis te verplegen, te verstrooijen, te vervrolijken 

 enz.) beproef' ik nog eens weder, de personen, die mij hunne wel- 

 willendheid bewijzen, openlijk te verzoeken het daar heen te leiden, 

 dat men zich minder met mijnen persoon in beide vastlanden be- 

 moeije en van mijn huis niet als een adreskantoor gebruik make , 

 opdat bij mijne bovendien afnemende physieke en geestelijke krachten 

 mij eenige rust en ledige tijd tot eigenen arbeid overblijve. Moge 

 deze smeekbede om hulp, tot welke ik ongaarne en laat besloten 

 heb, niet liefdeloos misverstaan worden!" 



Van dien tijd af gaven de dagbladen van de hoofdstad slechts be- 

 rigten over hem. Hij naderde zijn einde. Reeds sedert eenigen tijd 

 had hij een voorgevoel van zijnen dood. Toen de prins-regent vier 

 weken voor zijn dood hem zeide : » over die zaak spreken wij later" — 

 was zijn antwoord : » Zijn Hoogheid ! met vier weken leef ik niet meer." 

 Den laatsten dag sprak hij niet meer; zijn kinderlijk oog zag slechts 

 vantijd tot tijd, alsof hij iets zocht, de kamer rond. Zijn geest was 

 klaar en frisch tot aan zijn laatste oogenblik , maar zijne ligchaams- 

 krachten namen van uur tot uur zigtbaar af, totdat hij den 6 Mei des 

 namiddags omstreeks half drie uur zijn laatsten adem uitblies. Zooals 

 hij er in zijn leven uitgezien had, zag hij er ook uit in zijnen dood, 

 slechts nog zachter, nog meer verheerlijkt. Die geel-roodachtige ge- 

 laatskleur, die hem bij zijn leven eigen was, gebruind door de zon 

 van alle luchtstreken , had het lijk niet verlaten; maar het oog 

 sprak niet meer en de mond was ingevallen. 



Den 10 Mei werd zijn stoffelijk overschot met eene waarlijk vor- 

 stelijke staatsie in de domkerk te Berlijn bijgezet en den volgenden 



