Dr. BARTh's reizen IN het centrale gedeelte van AFRIKA. 303 



hem voor zijn uitsluitend gebruik gehuurd, en hierop bragt hij nu zijne , 

 sedert hij Katséna verlaten had, vrij wat verminderde pakgoederen 

 over, en scheepte op den laatsten Augustus op dit vaartuig in, ver- 

 vuld met een vrolijk gevoel, dat hij thans op dezen stroom tot Tim- 

 hoeJdoe toe zijne reis zou vervolgen. De tak der rivier , waarop barth 

 zich bevond, was hier en daar met eene grasplant, byrgoe genaamd, 

 zoo bedekt, dat het niet altijd mogelijk was er door heen te roeijen, 

 en men zich met moeite door polsstokken eenen weg kon banen. Dat 

 byrgoe is in deze gewesten een hoofdvoeder voor paarden en runderen , 

 en dient ook ter bereiding van een zoeten drank. Eenige mijlen 

 verder werd het water breeder en vrijer ; het gras en riet werd spaar- 

 zamer, hoewel witte waterleliën, hier en daar op de watervlakte drij- 

 vend, het bleven versieren. Kort na de stad Ssan-yome te zijn doorge- 

 varen, vereenigde zich een westelijke arm of liever de eigenlijke hoofd- 

 rivier Majo halleo of Issa (Niger) met het water, waarover de reiziger 

 heen roeide. Beide armen omgeven een uitgestrekt eiland, Kora ge- 

 noemd. 



Na een kort eind verder naar het Noorden gerigt te zijn geweest, 

 buigt de rivier zich onder eenen regten hoek naar het Oosten. Boven 

 deze kromming der rivier ligt aan een' engen arm de haven van Tim- 

 boektoe, Kabara, in vroegere berigten ook Kahra genoemd. Hier kwam 

 BARTH op den 5 September aan. Het stadje telt nagenoeg twee dui- 

 zend inwoners, grootendeels van den volkstam der Sonrhay's, terwijl 

 de beambten tot den heerschenden stam der Foelhen behooren. De korte 

 afstand van Kabara tot TimboeJctoe vormde , in den verwarden toestand 

 der toenmalige regering, een niet geheel veiligen weg. Het is eene dorre 

 zandstreek, die evenwel, bij eenen hoogen stand der rivier, gedeeltelijk 

 door thans uitgedroogde zijarmen van den Niger doorsneden wordt. 



Toemboektoe of Timbuktu , hetgeen door de Toeareg's gesticht is (in 

 het laatst der elfde eeuw onzer tijdrekening), heeft in de geschiedenis 

 der Afrikaansche volken eene belangrijke beteekenis , en is door zijne 

 ligging een middelpunt des handels en der verbinding van verschil- 

 lende Afrikaansche staten geworden. De groote westelijke weg der 

 karavanen , van Marokko door de woestijn , loopt hierop ten Noorden 



