Dr. BARTh's reizen in het centrale gedeelte van AFRIKA. 305 



zijn zin, lang in TimboeJctoe opgehouden, en moest met den Sjeik som- 

 tijds eenigen tijd buiten de stad in eene legerplaats vertoeven. 



Eerst in Mei 1854 trekt barth naar het oosten, langs den linker- 

 oever , de noordzijde van den Niger , door Aoessa ; de zuidelijke oever 

 van den stroom wordt het landschap Aribinda genoemd. Terwijl de 

 noordzijde aan de groote woestijn grenst, is het niet te verwonderen 

 dat daar veel minder regen valt dan in Aribinda. Van Timboektoe 

 stroomt de Niger eerst hoofdzakelijk oostwaarts, met eeuige krom- 

 mingen naar het Noorden gerigt. Het meest noordelijk punt der ri- 

 vier bereikt zij op 18° N. B., digt by 2° W. L. van Gr., meer dan 120 

 mijlen oostwaarts van Timboektoe bij Ten'arart. Hier verandert de 

 rivier hare rigting in eene zuidoostelijke. Verscheidene grootere en 

 kleinere eilanden vertoonen zich midden in den stroom. Een rots- 

 achtig eiland van aanzienlijke grootte en een klip van den regteroever 

 sluiten bij Tiiialschiden de rivier binnen eene enge bedding, van naau- 

 welijks 500 passen breedte , tusschen steile wanden in , waar de stroom 

 zeer sterk is. Ongeveer onder den meridiaan van Oreenwick wordt 

 nu de hoofdrigting der rivier eene zuidelijke. Hier ligt Gogn of Garho , 

 vroeger de hoofdstad van het Sonrhay-rijk, thans een dorp van omstreeks 

 400 hutten. Nu begint de rivier in haren zuidelijken loop zich meer 

 en meer naar het oosten te keeren, en stroomt eindelijk tusschen 1.5° 

 en 13° N. B. zuidoostelijk naat S^ai, waar barth den 30 Julij 1854 

 wederkwam , na eene afwezigheid van dertien maanden. 



Van Ssai trok barth door Dendi en Kebbi naar Gaiuh , en kwam 

 den 24 Augustus te Sokoto tenig; in Woei-no vertoefde hij van den 30 

 Aug. tot den 4 October, trok vervolgens , eenigermate meer zuidwaarts 

 dan bij zijne uitreize , over Gandi door het vroeger vermelde bosch 

 van Gvendoemi naar Kaiv> terug. Van hier begaf hij zich weder naar 

 Kuka, en had op deze reize in een bosch bij Boendi (29 Nov.) eene 

 onverwachtte ontmoeting met Dr. vogel, die zich naar Sinder begaf. 

 Hoe aangenaam deze gebeurtenis was , kan men ligt begrijpen , wan- 

 neer men nagaat, dat barth in meer dan twee jaren geen enkel 

 duitsch of europeesch woord gehoord had. In een vertrouw elgk ge- 

 sprek zaten weldra beide onverschrokken landslieden op den grond ^ 

 van het bosch neder, tot zij door de kaï-avaan, in welker geleide vo- 



