SEPTMONCEI» 317 



vrouwen oefenen dien menigmalen uit , en reeds kinderen van tien- 

 of twaalf jaren worden er in geoefend, waartoe men hun eerst de 

 zachtste steenen geeft. De arbeid wordt niet als daggeld, maar bij het 

 stuk betaald; doorgaans werken de Septmoncellers twaalf, somtijds ook 

 wel tot zestien uren daags. Een handig werkman verdient ruim an- 

 derhalven franc daags , eene vrouw ruim een franc , kinderen ten 

 hoogste een halven franc. De verdiensten zijn dus matig, of nog 

 minder dan dit, eo bij de hooge prijzen van echte, goed geslepen 

 edelgesteenten, bij het groote verschil, dat er b. v. is tusschen eenen 

 ruwen en eenen en rosette geslepen robijn, mag men ook hier de spreek- 

 wijze wel van toepassing achten , dat de paarden , die den haver ver- 

 dienen, er de soberste portie van bekomen. Deze geringe opbrengst 

 van hunnen, wel niet vermoeij enden ligchaams-, noch geest afmattenden, 

 maar toch veel geduld en oplettendheid vorderenden arbeid, noodzaakt 

 dan ook onze bergbewoners tot eene sobere levenswijze, welke in eene 

 scherpe tegenstelling staat met de praal en pronk, die hun handwerk 

 voorbereidt. Het is hier wel niet het eene uiterste naast het andere, 

 pracht en behoefte ; maar het heeft toch iets treffends , die armoedige 

 Jura-bewoners te zien met een stuk haverbrood in de hand en om 

 den schotel aardappelen geschaard , met schatten om zich heen , schat- 

 ten , die onder hunne handen te voorschijn komen uit ruwe steenen, 

 onaanzienlijk op het oog als degenen, die ze bewerken. Doch even 

 ook als die steenen onder hun onooglijk uiterlijk eenen schitterenden 

 glans verbergen, even zoo huisvest hetgeen die menschen rijzen doet 

 in onze schatting niet in hun eenvoudige kiel. Zij zijn een nijver, 

 zuinig , matig , eerlijk , zedig , zedelijk en godsdienstig volk. Hunne 

 goede trouw is boven verdenking en geen koopman in steenen behoeft 

 immer den minsten twijfel te voeden ten aanzien van hetgeen hij aan 

 de werklieden toevertrouwt. Zonderling is met dat al de wijze, 

 waarop die onder hen berustende kostbaarheden worden bewaard; en 

 bewijs levert tevens die wijze, dat de openbare eerlijkheid in dat 

 oord zeer groot is. Elk heeft in zijnen tuin eene kleine bergplaats, 

 bestemd voor al wat men kostbaarst bezit, linnen, papieren enz. Daar 

 worden ook de edelgesteenten geborgen , die niet onmiddellijk onder 

 handen zijn. Zulks geschiedt wegens het brandgevaar , dat , zoo als 



