UITVINDINGEN OP NATUURKUNDIG GEBIED. 325 



omdat binnen hare muren de uitvinding plaats greep , dreigt een voor 

 eenige jaren op last van het stedelyk bestuur in hardsteen gegrift 

 opschrift eene der bedoelde dwalingen te bestendigen en aan het na- 

 geslacht over te leveren. 



Het volgende zal, naar wij vertrouwen , strekken om deze zaak in 

 het ware licht te stellen, door aan elk der personen, welke op deze 

 beide uitvindingen aanspraak maken, het regt te laten wedervaren, 

 dat hun volgens een onpartijdig geschiedkundig onderzoek toekomt. 



Ten einde echter de juiste beteekenis dezer uitvindingen klaar te 

 doen beseffen en zooveel mogelijk aan al onze lezers duidelijk te 

 maken , waarin deze eigenlijk bestaan hebben , zal het eensdeels 

 noodig zijn iets te zeggen over den aard en de zamenstelling der beide 

 bedoelde werktuigen, anderdeels een overzigt te geven der geschiede- 

 nis van hetgeen aan hunne uitvinding is voorafgegaan en tot deze ge- 

 leid heeft. 



Ieder weet, dat een brandglas of elk ander glas met bolle opper- 

 vlakken de daardoor beschouwde voorwerpen vergroot vertoont. Men 

 noemt daai'om zulk een glas ook een vergrootglas. De natuurkundige 

 noemt het eene bolle lens. Maar hetgeen welligt niet evenzeer be- 

 kend is aan elk onzer lezers is, dat zulk eene bolle lens het vermogen 

 bezit, om van de op zekeren afstand van hare oppervlakte verwijder- 

 de voorwerpen aan de tegenovergestelde zijde een omgekeerd beeld, 

 dezer voorwerpen te doen ontstaan , hetwelk men op papier of op mat 

 glas kan opvangen. 



Het is mijn doel thans niet de i'edenen noch van dit vergrootend , 

 noch van dit beeldvormend vermogen eener bolle lens in het breede 

 te ontvouwen. Zij die hiervan meer wenschen te weten kunnen dit 

 vinden in het eerste het beste natuurkundig leer- of handboek. Ge- 

 noeg zij het hier daarop gewezen te hebben, omdat op dit vergrootend 

 en beeldvormend vermogen de geheele zamenstelling en werking zoo- 

 wel van den verrekijker als van het mikroskoop berusten. 



Elk dezer werktuigen behoeft noodzakelijk slechts uit twee lenzen 

 te bestaan, waarvan de eene, naar het waar te nemen voorwerp toe- 

 gekeerde, en daarom voorwerp- of objectiefglas gebeeten, de van 



21* 



