33è DE TWEE GEWIGTIGSTE NEDERLANDSCHE 



Uit zijne later verzamelde en ook herhaaldelijk in druk verschenen 

 geschriften blykt duidelijk, dat baco met de verschijnselen, die bolle 

 lenzen opleveren, wel bekend was en dat hij zelfs haar gebruik aan- 

 beval aan oude lieden, die zwak van gezigt waren geworden. Ook 

 wist hij zeer goed, dat de voorname reden , waarom men de voor- 

 werpen door zulk eene lens vergroot ziet , daarin gelegen is , dat zij 

 het mogelijk maakt, deze dlgter bij het oog te brengen en onder eenen 

 grooteren hoek te zien. 



Doch men heeft ook aan baco de uitvinding van verschillende op- 

 tische werktuigen toegeschreven. Hij zoude een glas bezeten hebben, 

 waardoor men zulke wonderlyke dingen zag , dat zijne tijdgenooten 

 de werking daarvan algemeen aan den duivel toeschreven. Dit nu 

 kan een gewoon vergrootglas zijn geweest, want nog vele jaren later, 

 t. w. in het begin der zeventiende eeuw, deed een dergelijk glas 

 hetzelfde vermoeden ontstaan. Schei nek, de geleerde schrijver der 

 Rosa ursina, stierf namelijk, op reis zijnde, in een dorp in Tyrol. 

 Voordat men het lijk ter aarde bestelde , onderzochten de schout en 

 de gemeenteraad de goederen des overledenen en vonden daaronder 

 een klein, hun geheel onbekend werktuig, bestaande uit een kort 

 buisje , ter weerszijden door een glas gesloten. Zij hielden het voor 

 het oog en aanschouwden een monsterachtig wezen , waarin hunne 

 verbeelding den duivel meende te herkennen. Het spreekt van zelf, 

 dat, toen eenmaal zich het gerucht verspreid had , dat de gestorven 

 reiziger zijne helsche majesteit in een glas besloten met zich voerde, 

 de boeren hem eenstemmig voor een toovenaar en giftmenger ver- 

 klaarden , aan wiens lijk geene eerlijke begrafenis mogt ten deel val- 

 len. Doch ziet, "terwijl men bezig is te beraadslagen, wat dan met 

 het lijk te doen, wordt het werktuigje, hetzij bij toeval of met opzet, 

 geopend, en men ontdekt: — dat de vermeende duivel eene vloo was ! 

 Het werktuigje namelijk , dat de bewoners van het Tyrolsche dorpje 

 met zulk een schrik en afgrijzen vervuld had , was een zoogenoemd 

 vitrum pulicariuvi , d. i., eene soort van enkelvoudig mikroskoopje, 

 gelijk nog wel bij brillenverkoopers te vinden zijn, zijnde niet anders 

 dan een papieren, houten of koperen buisje, aan welks eene einde 

 zich eene bolle lens of vergrootglas en aan het andere twee glasplaatjes 



