ÜITVINDINGEIT OP NATUURKUNDIG GEBIED. 333 



bevinden , tusschen welke eene vloo of eenig ander klein insekt be- 

 vat is. 



Vermoedelijk nu was ook het glas, dat baco deed verdenken van 

 een verbond met den duivel, mede niets anders dan een dergelijk ver- 

 grootglas. Er komen echter in zijne schriften eenige plaatsen voor , 

 die aanleiding gegeven hebben tot de meening, dat hij in het bezit 

 was van meer zamengestelde optische werktuigen. Zoo, b. v. , spreekt 

 hij van de mogelijkheid , »om het gi'oote klein en het kleine groot , 

 i'de veraf zijnde voorwerpen nabij en de nabij zijnde veraf te doen 

 «schijnen," er bijvoegende: «zoo zouden wij zelfs de zon, de maan 

 »en de sterren schijnbaar naar beneden doen dalen." Op eene andere 

 plaats zegt baco met zoo vele woorden: «Het is mogelijk gezigt- 

 «werktuigen (perspicua) te vervaardigen , zoodat zeer verwijderde voor- 

 » werpen zich zeer nabij vertoonen en zoo ook het omgekeerde , in 

 «diervoege, dat wij de kleinste letters op eenen ongeloof elijken afstand 

 » zouden lezen en allerlei kleine voorwerpen zien , en de sterren laten 



«verschijnen , waar wij willen Ook kunnen ligchamen zoo 



«gevormd worden, dat wat groot is klein en wat klein is groot, wat 

 «hoog is diep en wat diep is hoog schijnt, en wat verborgen is zich 

 «duidelijk vertoont." Wanneer men dan echter eenige regels verder 

 leest: «Men kan ook gezigtswerktuigen vervaardigen, waardoor elk, 

 «die een huis biimentreedt , met zekerheid het zilver, goud en edele 

 «gesteenten ziet ," dan wordt de indruk , door de eerst aangehaalde 

 zinsneden verwekt, merkelijk verzwakt. Leest men vervolgens: «dat 

 «het mogelijk is vaartuigen te bouwen, die geen schepelingen behoeven, 

 «zoodat de grootste zeeschepen , door een enkel man bestuurd, sneller 

 «voortgaan dan indien zij vol schepelingen waren;" — dat: «wagens 

 "kunnen gemaakt worden, die, door geen dieren getrokken, met ver- 

 «bazende snelheid worden voortbewogen;" — dat: «bruggen over 

 «rivieren kunnen gelegd worden, zonder op zuilen of eenig ander 

 «steunpunt te rusten," — dan zoude men daarbij aan onze stoombooten, 

 locomotieven en hangbruggen kunnen denken , ware het niet , dat eene 

 daartusschen gevoegde zinsnede: «Het is mogelijk werktuigen om 

 «te vliegen te vervaardigen , zoodat een man zittende in het midden 

 «van Let werktuig, door ronddraaijing e ener kruk, kunstig gemaakte 



