UITVINDINGEN OP NATUURKUNDIG GEBIED. 337 



dat deze werktuigen zijn uitgevonden, dan wel daarover, dat dit eerst 

 drie eeuwen na de uitvinding der brillen geschied is. 



Dit is des te meer te verwonderen , omdat , sedert koger baco , 

 wiens merkwaardige gezegden boven (bl. 333) zijn aangehaald, er 

 onder de natuurkundigen een soort van voorgevoel dezer uitvinding 

 bestond. 



Zoo lezen wij in een boek van den Veroneschen geneesheer en 

 sterrekundige hieronymus fracastori '), hetwelk na zijnen in 1553 

 voorgevallen dood het licht zag: «Indien iemand ziet door twee 

 «brillenglazen {specilla ocularia) , waarvan het eene op het andere ge- 

 wiegd is, dan zal hij alle voorwerpen veel grooter en meer nabij zien." 

 En op eene andere plaats : »Er worden brillenglazen van zoo groote 

 • digtheid gemaakt, dat, indien iemand daardoor de maan of de sterren 

 «beschouwt, hij meenen zoude, dat deze zoo nabij zijn, dat zij niet 

 «verder dan torens schijnen." Men zoude echter te ver gaan , door 

 uit deze woorden het besluit af te leiden , dat fracastori den verre- 

 kijker gekend heeft. Uit het geheele verband , waarin zij voorko- 

 men , blijkt ten duidelijkste , dat hij van de opmerking, dat voorwer- 

 pen , door een of twee op elkander gelegde lenzen vergroot gezien, 

 zich schynbaar ook meer nabij vertoonen , alleen gewag maakt ter 

 opheldering zijner theorie, strekkende om rekenschap te geven van 

 het verschil in de schijnbare grootte derzelfde hemelligchamen op 

 onderscheiden tijden, welke theoi-ie hoofdzakelijk berustte op de ver- 

 onderstelde aanwezigheid van het licht sterk brekende middenstoffen 

 in de hemelruirate. 



Evenzoo is het met joannes baptista porta. Deze man, die in 

 1538 te Napels geboren werd en aldaar in 1615 stierf, was een type 

 van velen in zijnen tijd. Hij vervaardigde een groot aantal tooneel- 

 en treurspelen, maar bezat bovendien eene onverzadelijke nieuw.sgie- 

 righeid naar allerlei natuurgeheimen, waaronder men toen meerendeels 

 die zaken verstond , welke men thans aan goochelaars overlaat of als 

 geheel tot het gebied van het bijgeloof behoorende beschouwt. Hy 



') Opera omnia ^ Veiietiis 1555, Homocentrica ^ aectio aecunda, cap. 8, p. 18 , en 

 aectio tertia , cap, 22 , p. 57 reverso. 



