348 DE TWEE GEWIGTIGSTE NEDERLAND3CHE 



er ook een te maken, blijkt verder nog uit eenen brief van den Sisten 

 Augustus 1609, geschreven door lorenzo pignoria aan paolo gualdo 

 en te vinden in de Lettere cVUomini illustvi , waarin gezegd wordt: 

 »dat GAi.iLEi duizend gulden, gedurende zijn leven, had verkregen, 

 "gelijk men verhaalde , voor een oogglas (occhiale) , gelijk aan dat, 

 «hetwelk uit Vlaanderen aan den kardinaal borghese was gezonden." 



Of nu onder Vlaanderen ook Zeeland verstaan werd , hebben wij hier 

 niet te onderzoeken. Genoeg is het te weten, dat, toen galilei 

 begon verrekijkers te vervaardigen, reeds meer dan een zoodanig 

 werktuig, hetzij van lippersbey zelven afkomstig of door eenen anderen 

 naar den zijnen nagemaakt , aan galilei onder de oogen hebben kunnen 

 komen, en dat het althans zeker is, dat de tien maanden vroeger 

 gedane uitvinding hem ter oore gekomen was, voordat hij zelf eenen 

 verrekijker tot stand bragt. Of galilei eenen verrekijker van lip- 

 pershey als model heeft gebruikt, laat zich niet beslissen , omdat 

 hiertoe geene zoo stellige gronden aanwezig zijn, als wij later zullen 

 aanvoeren ten bewijze , dat voor galilei'ö eerste mikroskoop dat eens 

 Nederlanders tot model heeft gediend. Trouwens de mogelijkheid , 

 dat een zoo uitstekend natuurkundige als galilei inderdaad was, door 

 eigen nadenken en proefneming het geheim der uitvinding zoude ont- 

 dekt hebben , ook zonder dat hij zulk een werktuig zelf gezien en 

 onderzocht had , willen wij geenszins betwisten. Doch men zal toch 

 moeten ei'kennen , dat , indien men alle omstandigheden on den gehee- 

 len loop der zaak wèl overweegt, er eenige waarschijnlijkheid bestaat, 

 dat galilei daarvan iets meer zal gezien of gehoord hebben, dan zijne 

 levensbeschrijvers, trouwens op grond zijner eigene gezegden, ons 

 willen doen gelooven '). 



Ook was galilei niet de eenige , die omstreeks dezen tijd in Italië 

 kijkers vervaardigde. Gelijk wij zagen, hield ook sirturus zich daar- 

 mede bezig en de reeds boven vermelde füChs ontving een zoodanig 



') Omtrent de aanspraken van fontana op de uitvinding, zoowel van den ver- 

 rekijker als van het mikroskoop, aanspraken zoo weinig gegrond, dal. zij zeli's hij 

 zijne eigene landgenoolen volstrekt geene ondersteuning vinden , meen ik hier hel 

 stilzwijgen te mogen bewaren. 



