DE LEIDENFROSt'sCHE DRUPPEL. 351 



verkrijgt en den vorm van eenen ronden platgedrukten druppel 

 aanneemt, even als kwikzilver dat onder gewone omstandigheden 

 doet. Wanneer de hitte van de spirituslamp groot genoeg is om het 

 gloeijen van het schaaltje te onderhouden, kan men zelfs eene tame- 

 lijke hoeveelheid water daarin gieten zonder dat dit begint te koken. 

 Verwijdert men de lamp van het schaaltje, zoodat het zich allengskens 

 afkoelt, dan treedt er een oogenblik in, waarop het water plotseling 

 bijna onder ontploffing begint te koken , de druppel zich snel over 

 het schaaltje uitbreidt en het water naar alle zijden geweldig wordt 

 voortgeslingerd. 



De oorzaak van dit verschijnsel bestaat hierin, dat het gloeijend 

 schaaltje door het water niet bevochtigd wordt, met andere woorden, 

 dat dit het metaal niet aanraakt, waardoor de warmte van het schaaltje 

 zich aan het water slechts zeer langzaam kan mededeelen. Wanneer 

 echter de temperatuur van het schaaltje zoover gedaald is, dat de 

 bevochtiging door het water plaats vindt, dan begint het ko^en met 

 buitengewone hevigheid , daar ook dan nog de temperatuur van 

 het schaaltje aanzienlijk hooger is dan het kookpunt van het water. 



Wat is evenwel de oorzaak van dit niet aanraken ? Vele natuur- 

 kundigen van lateren tijd hebben zich beijverd om al het duistere en 

 raadselachtige , hetwelk dit verschijnsel aankleefde , op te klaren en 

 te ontcijferen. Aan boutignt komt vooral de eer toe, door talrijke 

 proeven en onderzoekingen op dit gebied der natuurkennis licht ver- 

 spreid te hebben. Wij willen kortelijk de voornaamste gevolgtrekkin- 

 gen van zijn onderzoek vermelden. Terwijl sommige natuurkundigen 

 voor de oorzaak der vermelde verschijnselen een dampomhulsel aanne- 

 men, dat zich tusschen het metaal en de vloeistof vormt en dat zoo- 

 wel de aanraking verhindert, als ook den overgang der warmte be- 

 moeijelijkt, zijn anderen daarentegen de meening toegedaan, dat het 

 heete metaal eene afstootende werking op de vloeistof uitoefent. Bou- 

 TiGNY evenwel neemt een eigen toestand der vloeistof aan , wanneer 

 zij het Leidenfi'ost'sche verschijnsel te weeg brengt, welke hij met 

 den naam van Spheroidaalstaat bestempelt. Het blijkt uit zijne 

 proeven, dat alle vloeistoffen den spheroidaalstaat kunnen aannemen, 

 zelfs vette oliën, en dat de temperatuur van het schaaltje steeds des 



