366 DE TWEE GEWIGTIGSTE NEDERLANDSCHE 



vruchten gedragen. In Nederland waren de gemoederen vervuld van 

 den krijg , die reeds jaren lang voor de vrijheid van geweten , ter 

 verbreking der boeijen van vreemde onderdrukking, gevoerd was ge- 

 worden. In dan verrekijker meende men een bondgenoot, een oorlogs- 

 werktuig gevonden te hebben , een werktuig bovendien , dat aan de 

 zeevaart en daardoor aan den handel goede diensten kon bewijzen. Van 

 daar dat zijne uitvinding dadelijk groote belangstelling wekte , dat elk 

 van stonde aan het nut der uitvinding inzag. 



Anders was het met het mikroskoop, en geen wonder. Daarvan liet 

 zich immers geenerlei nuttig gebruik verwachten , noch voor den handel , 

 noch voor de zeevaart, noch voor den oorlog. Wat toch kon men 

 uitrigten met een werktuig , waardoor men alleen kleine en daaronder 

 vaak verafschuwde voorwerpen vergroot zag ! Het kon in de oogen 

 van vele onzer voorvaderen in dien tijd alleen de beteekenis van een 

 soort van speeltuig hebben, evenals wij nu in het kaleidoskoop be- 

 zitten , alleen met dit verschil , dat men door dit fraaije , en door het 

 mikroskoop, naar men meende, leelijke zaken zag. 



Op die wijze , dunkt mij , kan men zich gemakkelijk rekenschap 

 geven van de veeljarige miskenning of liever onbekendheid dezer zoo 

 gewigtige uitvinding. Maar naauwelijks hebben zoowel het eene als 

 het andere werktuig Italië bereikt, Italië waar toen al de kunsten 

 des vredes bloeiden, waar de nal uur-wetenschap hare uitstekendste 

 beoefenaars vond, of galilei wendt den verrekijker naar den hemel en 

 ontdekt de Jupitei'-trawanten , en francesco stelluti onderzoekt met 

 het mikroskoop verscheidene d'eeleu der honigbij en maakt zijne on- 

 derzoekingen daarover bekend. Het laatste geschiedde in 1625, dus 

 een jaar nadat de DREBBELSche mikroskopen te Rome waren aangekomen. 



Wij zijn thans gekomen aan het einde der taak , welke wij ons hadden 

 opgelegd, namelijk om op eene voor elk bevattelijke wijze de geschie- 

 denis te verhalen van de twee uitvindingen, die aan ons Vaderland 

 tot eeuwigen, onvergankelijken roem zullen strekken , zoo lang bescha- 

 ving en kennis worden op prijs gesteld. 



Waar — zoo zal de vreemdeling , die Middelburg bezoekt, vragen, — 

 is het gedenkteeken , dat de nagedachtenis uwer medeburgers vereeu- 



