IETS OVER REUZEN. 371 



5 of J boven de gewone grootte uitgroeit; het andere ouderenpaar 

 brengt onder eenige gewone kinderen één voort , dat half zoo groot 

 wordt als een rijzig persoon. Niets bewijst, dat ook niet beider 

 overige kinderen aan dat ééne zouden kunnen gelijk zijn. De ligchaams- 

 grootte der ouders is geenszins altijd van overwegenden invloed. Let 

 op de huwelijken , die er gesloten worden , en zie , of eene verbindtenis 

 van een jongman en eene jonge dochter, beiden tot de «lange slun- 

 gels" behoorende , wel een huisgezin van «lange lantaarnpalen" doet 

 ontstaan. Even weinig als het omgekeerde. Geene paring, zelfs niet 

 van twee individuen, die beiden in hetzelfde of in verschillende 

 uitersten vallen, heeft de natuur merkbaar kunnen doen afwijken van 

 het bewaren der gulden middelmaat, dan bij eene uitzondering, die 

 al zeer spoedig zich herstelde. Wij leiden daaruit af, dat ook hierom- 

 trent de natum- door haren Schepper aan vaste regelen is gebonden; 

 en zoo die regelen niet gansch en al willekeurig zijn , moet er eene 

 natuurkundige noodzakelijkheid voor bestaan, dat de mensch die 

 ligchaamsgrootte heeft, welke wij uit het meten van eene menigte indi- 

 viduen als de middelmaat afleiden'). 



Ten einde echter tot die middelmaat over het algemeen te geraken , 

 moet men acht geven op den invloed, dien klimaat en levenswijze 

 uitoefenen op den wasdom van het menschelijke ligchaam. Die volken, 

 welke in de nabijheid der Noordpool — nabij de Zuidpool is, zooveel 

 wij weten, geen bewoond land, — wonen, de Eskimo's, Laplanders enz. 

 zijn zeer klein van persoon ; of dit alleen het gevolg is van de trage 

 groeikracht der natuur op hooge breedte, dan wel van den aard der 

 voedende stoffen , hoofdzakelijk in vischspijzen bestaande , valt moeilijk 

 te beslissen, en vrij zeker zal zoowel het eene als het andere er 

 zijn aandeel aan hebben. Naarmate men, de hooge poolstreken ver- 

 latende , milder klimaat en grooter verscheidenheid van voedsel aan- 



') Derham roert het onderwerp aan in zijne Godleerende Natuurkunde ^ bladz. 310 

 der Nederl. vertaling; maar met oppervlakkige uitroepingen, die anderhalve eeuw 

 later niet meer kunnen voldoen, üe latere physiologen glijden er over heen, alsof 

 het van zelf sprak, dat dn mensch niet groeier of kleiner is, zonder in eene natuur- 

 kundige beschouwing van de zaak te treden. Het onderwerp wordt opzettelijk ter 

 sprake gebragt in jampeet, Be causis incrementum corporis animalis limitantibus , 

 doch van dat te Halle in 1754 uitgegeven boek is mij niets dan de titel bekend. 

 1859. 24 



