374 IETS OVER REUZEN. 



en dergelijke ; doch het ontbreekt tot dusver , zooveel ons bekend is , 

 aan anthropologische iso-helicia-lijnen , of om het met minder schijn 

 van geleerdheid te zeggen , aan bepalingen ten opzigte van de breedte- 

 graden, onder welke de menschen gemiddeld even lang zijn. Voors- 

 hands moet men zich bepalen tot het algemeene; en dan vindt men, 

 ten gemakke der voorstelling in onze ouderwetsche Rijnlaudsche voet- 

 maat uitgedrukt, tusschen de 45° a 55" de grootste gemiddelde lengte, 

 t. w. van 5^ h 6 v. ; meer naar den evenaar daalt zij af tot ól a 5^ 

 V. , en naar de polen tot 4| a 5 v. , terwijl over het geheel genomen 

 op het zuidelijke halfrond bij gelijke breedte een lagere warmtegraad 

 gevonden wordt, dan op het noordelijke, zoo ook de iso-helicische (ge- 

 lijke-grootte-lijnen) er voor het menschdom eenige graden nader aan de 

 evennachtslijn liggen, dan op het noordelijke. 



Het verschil tusschen 's menschen grootsten en kleinsten wasdom is 

 dus niet bijzonder groot en bedraagt slechts 5 of | van het geheel; 

 veel geringer is het dus bij den mensch, dan bij zijnen getrouwen 

 medgezel den hond, wiens ligchaamsontwikkeliug veel meer uiteen- 

 loopt ten gevolge van klimaat en levenswijze. Ook uit het geringe 

 van dat verschil bij den mensch leiden wij af, dat de grootte van 

 het menschelijke ligchaam in het algemeen niet toevallig is, maar in- 

 derdaad met het wezen van zijne natuur verbonden. 



En als dit het geval is , moet het ook wel door alle tijden heen het 

 geval geweest zijn. Met dat al is het gevoelen van maltebrun aan- 

 gaande de Patagoniërs niet nieuw; het is zelfs zeer oud, in zoover het 

 de bijzondere toepassing is van eene oude meening , dat namelijk het 

 menschdom hoe langer zoo kleiner wordt, zoodat een i'eus van den 

 nieuweren tijd zooveel is als een staal of monster van hetgeen het 

 menschdom eenmaal in het algemeen geweest is. Wij moeten daar 

 iets meer van zeggen, zonder te treden in de ovex'drijving der 

 Rabbijnen, volgens welke twee bergen in Armenië liggen, een uur 

 drie vier van eikanderen , op eenen van welke Adam met zijn hoofd 

 kon liggen en op den anderen met de voeten. Dit had evenwel plaats 

 vóór den val ; na den noodlottigen appelbeet drukte God hem met zij- 

 ne hand op het hoofd en schoof hem aldus ineen gelijk een verre- 

 kijker, zoodat hij slechts ettelijke honderde voeten meer hield, hetgeen 



