380 IETS OVER REUZEN. 



de Giganten, die het vader jupiter op den Olympus te benaanwd 

 maakten, voorkomen; wezens der verbeelding die halfgoden uit de 

 Indische mythologiën , welke tot aan hun navel door den oceaan waad- 

 den, een eneas, die een steen, waaraan twaalf mannen de vracht 

 hadden, op zijn gemak naar turnhs' hoofd wierp'). Wezens der ver- 

 beelding zijn zij , zoo als zij daar worden geschilderd ; maar daar is 

 misschien geene enkele mythologische voorstelling, die allen historischen 

 grondslag mist. Opsiering en verminking , tot onkenbaar wordens toe , 

 is het kenmerk van al de fabelen der oudheid, ook van de overleve- 

 ringen , die nog heden ten dage voortleven in den mond des volks , maar 

 niets is onwaarschijnlijker , dan dat alles geheel en al het gewrocht zou zijn 

 van de verbeelding; niets waarschijnlijker, dan dat er eene waarheid 

 ten grondslag ligt , die zich met genoegzame juistheid laat onderschei- 

 den, indien men in de gelegenheid is om al de bijzonderheden zamen 

 te vatten en te toetsen aan oordeelkundige beschouwing van den indruk 

 des geheels. Al zegt ons gezond verstand ons ook, dat het meerendeel 

 der verhalen omtrent reuzen niets dan openbare ongerijmdheid is, zoo 

 is het toch mogelijk, dat er een tijd geweest kan zijn, waarin het 

 menschdom bij eenvoudiger levenswijze, onbekendheid met geestrijke 

 dranken , oefening van krachten bij gebrek aan werktuigen , eene ge- 

 wone lengte van een voet of anderhalf meer had dan wij ; — daarin 

 is niets, dat tegen de waarschijnlijkheid strijdt. 



Maar mag ons oordeel over waarheid of onwaarheid ten aanzien 

 van feiten afhangen van hetgeen ons al of niet waarschijnlijk dunkt ? 

 Die vraag is in haren algemeensten vorm eene van die, op en om 

 welke de gansche historische kritiek , de gewijde zoowel als de onge- 

 wijde, draait. Ook hieromtrent nemen wij de woorden van knapp -) 

 over: «kann das Factum historisch dargethan werden, so heweiset alles 

 Eaisonnement a priori nichts dawider." Dat er meuschen geweest zijn 

 en nog zijn, die de gewone statuur van den mensch met | of nog 

 iets meer overtreffen , eischt geen bewijs. Men behoeft geen geleerd- 

 heid uit te stallen door het aanhalen en ciütiseren van allerlei oude 



') ViBGiLius Aeneid., L. XII, vs. 899. 



^) Forles. 'uier die Chr. Glaubenslehre. Th. 1, S 11. 



