WETENSCHAPPELIJK BUBLAD. i9 



Nommers. Middellijn. Lengte. Dikte. Drukking. 



i 4,06 15,75 0,045 180 



2 4,02 14 0,065 297 



3 5,98 14 0,076 582 



4 4,05 7 0,046 580 



5 . 4,05 7 0,034 202 



6 3,09 14 0,024 85 



7 3,08 14 0,052 103 



8 5,25 14 9,042 175 

 Fairbairn doet opmerken , dat de wet , die hij voor ijzeren buizen had ge- 

 vonden , dat namelijk hun wederstand in de omgekeerde reden was van 

 hunne lengte, zich ook voor glazen schijnt te bevestigen, gelijk het best blijkt 

 uit de vergelijking der proeven 1 en 4 van de voorgaande tabel. Hij geeft ook 

 nog de uil zijne proeven afgeleide empirische formules voor den wederstand 

 van glazen hollen en buizen. Wij nemen die hier niet over, omdat wij, met 

 allen eerbied voor dien verdienstelijken werktuigkundige, niet begrijpen kun- 

 nen, waartoe deze, uit zoo gering een aantal proeven afgeleid, zouden kun- 

 nen dienen, anders dan tot eene zoo ruwe en onzekere benadering, dat zij 

 waarlijk den mathematischen vorm niet waard is. De empirische formules 

 zijn de wassen neuzen der mathesis , de toonbeelden van het misbruik althans , 

 dat sommigen van deze wetenschap maken. Ln. 



Over de hardheid van metalen en metaalmengsels. Grace CALVERT, thans 

 hoogleeraar te Turyn , en richard .iohnson hebben aan de LiUerary and 

 Philosophtcal Society , te Manchester , eenige proeven over dit onderwerp mede- 

 gedeeld. Zij hebben getracht de lol nog toe gebruikelijke wijze van bepaling 

 dier betrekkelijke hardheid — naar het zoogenaamde ritsen — door eene be- 

 tere te vervangen, die veroorlooft de uilkomslen in getallen uit te drukken. 

 Een stalen slift, in den vorm eens geknoüen kegels , 7 millim. lang en van 1,25 

 tol 5 millim. in middellijn , werd met het dunste eind , met behulp van een hef- 

 boom, gedrukt op een blokje van de te onderzoeken zelfstandigheid, en de 

 belasting langzamerhand vermeerderd , totdal de stift na een half uur juist 

 3,5 millim. in het blokje was gedrongen. Het voor elke zelfslandigheid 

 daartoe noodige gewigt werd door C. en J. als modulus der hardheid van 

 die zelfslandigheid beschouwd. 



De uitkomsten , telkens het gemiddelde uit ten minste twee , weinig van 

 elkaar afwijkende , waren als volgt : 



