WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. tö 



van veel belang is de oorzaak daarvan juist aan te geven , ten einde het te 

 kunnen voorkomen of onschadelijk maken. 



De magnetische invloed , door de massa's ijzer in het schip op den chrono- 

 meter, voornamelijk op de spiï*aalveer van zijn onrust uitgeoefend, was eene 

 der voornaamste oorzaken , waaraan men gemeend had deze variatiën te mogen 

 toeschrijven. Het is aan bovengenoemde onderzoekers niet moeijelijk geweest 

 door proefnemingen met zekerheid uit te maken , wat hiervan is. In het on- 

 gunstigste geval , dat van een geheel ijzeren schip , kunnen de afwijkingen van 

 het koiüpas door dezen invloed alléén van 15° tot 40' bedragen. Plaatst men 

 nu aan wal een magneetstaaf zoo nabij een kompas , dat deze de naald 40° 

 doet afwijken ; neemt men dan het kompas weg en zet in plaats daarvan een 

 chronometer , zonder de magneetstaaf te verplaatsen , dan kan men zeker 

 zijn, dat deze chronometer aan een magnetischen invloed blootgesteld is, zoo 

 groot als ooit op een schip het geval kan zijn. Negen verschillende werktui- 

 gen van dien aard werden nu door delamarche en PLOix in hunnen gang 

 nagegaan, beurtelings met en zonder een op de bovenvermelde wijze daarbij 

 geplaatste magneetstaaf, en telkens gedurende 5 a 10 dagen. Zij geven in eene 

 tabel de gemiddelden van den gang , vóór , gedurende en na de blootstelling 

 aan den magnetischen invloed , zoowel als de bijzonderheden aangaande de 

 plaatsing en de werking der staven. Daaruit blijkt het dat in geen geval het ver- 

 schil tusschen den gemiddelden gang voor en na, en dien gedurende de proef, meer 

 dan eenige honderdsten van eene seconde bedraagt , waaruit zij het besluit trek- 

 ken , dat het magnetisme op den gang der chronometers geen merkbaren in- 

 vloed heeft en dat men de verschillen in dien gang aan boord, en dien aan 

 wal waargenomen, dus aan andere oorzaken moet toeschrijven. 



Een andere onderzoeker, PAGEL , heeft in dezelfde zitting der v4carfemJe eene 

 verhandeling over den gang der chronometers ingezonden , waarin hij onder 

 anderen tot het besluit komt, dat deze xuerktuigen zich aan boord gedragen even 

 zoo als aan wal, met andere woorden, dat het verschil, waarvan boven sprake is 

 geweest, niet bestaat. (Ibid. bl. 465). Ln, 



Nog eens cle verbeterde sehrijftelegraaf. — W. SlEMENS heeft aan de Acadé- 

 mie des Scietices berigt, dat genoegzaam de geheele inrigting, die WHEATSTONE 

 (zie hiervoor, bl. 59) in eene vorige zitting had vertoond en beschreven , reeds 

 vroeger door hem en halske was gebezigd niet alleen , maar reeds in 18.55 te 

 Parijs ten toon gesteld. Later hadden zij het evenwel raadzaam geoordeeld 

 om de doorprikte papierrepen te laten varen en in plaats daarvan beweegbare 

 typen te bezigen , die elk een der teekens van het MORSE-alphabel voorstellen 

 en die achter elkaar in groeven worden geplaatst , welke door een raderwerk 

 voortbewogen worden. Op dezelfde wijze als de papierrepen brengen deze 



