■WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 69 



bragt hij één droppel daarvan op het papier en zag nu veelal, als het zich bij 

 de indompeling reeds voliiomen onzijdig vertoonde , aan den rand van den drop- 

 pel nog eene kleurverandering. Op deze wijze onderzocht vertoonden 30 cub. 

 centimeter kaikwater, door zuringzuur geneutraliseerd, weder eene duidelijke 

 alkalische reactie na toevoeging van 4 of 5 droppels gewoon kaikwater en eene 

 zure na bijvoeging van J- cub. cent. der zuringzuur oplossing. Men kan dus 

 van het kalkgehalte tot op | milligram zeker zijn. 



De aard van dit Bijhlad laat niet toe aangaande deze methode en de proeven , 

 waardoor pettenkofer hare genoegzame naauwkeurigheid heeft aangetoond , 

 in nadere bijzonderheden te treden. De daarin belangstellenden moeten wij 

 verwijzen naar de oorspronkelijke verhandeling , die te vinden is iu de Abhand- 

 liingen der Naturivissenschaftlich-techniscken Commission der Kóniglkh Bayerischen 

 Akademie zu München , 2er Band. Het zij ons alleen veroorloofd , hier nog iets 

 in het midden te brengen aangaande het doel, waartoe deze methode voorna- 

 melijk is bestemd. 



Dit doel is het onderzoek naar de mindere of meerdere geschiktheid der 

 danipkringslucht in eene beslotene ruimte voor de ademhaling. Pettenkofer 

 neemt hierbij aan , zooals al zijne voorgangers en voor zoover ons bekend is 

 in het algemeen alle schrijvers over dit onderwerp, dat die meerdere of min- 

 dere geschiktheid hoofdzakelijk door het gehalte aan koolzuur in de lucht wordt 

 bepaald, of althans daarmede evenredig is. Zou dit juist zijn? Zou niet de 

 invloed van de verontreiniging der lucht door de met allerlei organische stof- 

 fen bezwangerde huiduitwaseming, minstens even groot zijn als die van het 

 door de ademhaling gevormde koolzuur? En mag men aannemen, dat de af- 

 scheiding dezer stoffen even geregeld, even standvastig geschiedt? Wij her- 

 inneren hier aan proeven van F. herbert baker, (Sanitary Review 1858, pag. 

 70, en daaruit in de Schat der Gezondheid, 1859, pag. 249) waaruit blijkt , dat 

 de schadelijke werking van lucht bij eene vermenging met 0,5 per duizend 

 maatdeelen zwavelwatergas minst genomen even groot is als die van lucht, 

 welke met 15 per duizend deelen koolzuurgas of met een derligmalen grooter vo- 

 lume van dit gas was gemengd. Eer dat de wetenschap zal kunnen gezegd wor- 

 den de techniek volkomen op het punt van ventilatie te hebben voorgelicht, zul- 

 len er nog een groot aantal proeven behooren genomen te worden over de be- 

 standdeelen van het gas en dampmengsel , dat door de huiduitwaseming in de 

 lucht wordt opgenomen , over de veranderingen , welke deze stoffen door rot- 

 ting en dergelijke scheikundige werkingen ondergaan , en over den invloed van 

 de aldus veranderde stoffen op het dierlijk organisme. 



Ln. 



