WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 71 



lagen koolzure kalk bedekt was, zoo als onze muren? Het zou de moeite 

 waard zijn om dit door proeven te beslissen. 



Ln, 



Over de elektrische visschen zijn door SCHULTZE twee verhandelingen ge- 

 schreven , welke hij ter mededinging naar den prijs van montyon aan de 

 Académie des Sciences heeft gezonden , met eene aanwijzing van het nieuwe 

 daarin voorhanden. S. heeft eene vergelijkende studie ondernomen van de 

 elektrische organen van Torpedo, Gymnotus en Malaptenirm. Door DUBOIS- 

 REYMOND zijn hem gedeelten van Malapterurus verstrekt, die afkomstig waren 

 van levende exemplaren te Berlin ; aan ECKER te Freiburg in Brisgau is hij 

 een volkomen goed bewaarde Gymnotus verschuldigd ; op de kusten der Mid- 

 dellandsche zee heeft hij sidderroggen ontleed. De voornaamste uitkomsten 

 van zijn onderzoek zijn de volgende : 



\) In de elektrische organen van al de drie visschen vindt men eigen- 

 aardige zeer teedere en doorschijnende plaatjes van eene homogene en geleiach 

 tige zelfstandigheid, waarin men met het mikroskoop eenige geïsoleerde cel- 

 len of kernen waarneemt. Deze plaatjes zijn eene onmiddellijke voortzetting 

 van de zenuwen , die in het elektrische orgaan eindigen , of liever van den 

 ascylinder van de primitiefbuizen dier zenuwen, van welke primiliefbuizen 

 zij de scheikundige eigenschappen schijnen te bezitten. Dit zijn de elek- 

 trische platen , door bilharz [vgl. Wetensch. Bijblad 1837 bladz. 76] be- 

 schreven. 



2) Bij Gtjmnotus en Malapterurus is de eene van de oppervlakten dezer plaat 

 gekeerd naar den kant van den kop, de andere naarden staart; bij Torpedo is 

 de eene oppervlakte naar den buik , de andere naar den rug gekeerd. Haar 

 stand is dus bij Gymnotus en Malapterurus dezelfde als die der secundaire of 

 dwarse vezelige tusschenschotten; bij Torpedo, waar deze dwarse vezelige tus- 

 schenschotten ontbreken, vervangen zij deze. 



3) De eene oppervlakte van elke elektrische plaat is verbonden met die 

 zenuwen, die de vakjes van het orgaan binnentreden , terwijl de andere zijde 

 vrij is, en in aanraking is met een slijmweefsel. De oppervlakte, die met de 

 zenuwen in verband staat, is altijd gewend naar het gedeelte van den visch, 

 dat negatief is op het oogenblik der ontlading : dus bij Gymnotus naar den 

 staart , bij Malapterurus naar den kop , bij Totpedo naar den buik. Bilharz had 

 bij Malapterurus gemeend te zien , dat de zenuwen de elektrische plaat intra- 

 den aan de oppervlakte, die naar den staart gewend was, welk uiteinde van 

 den visch , volgens de onderzoekingen van RANZi en DUBOIS-REYMOND , de 

 positive zijde is, — iels, 't geen in tegenspraak zou zijn met de zoo even ge- 



