^.6 Natuur- en Konfi-Kahmet ^ 



borden waren ; als de knegts door onvoorïigr 

 tigheid water in dezelve hadde laten (laan , en 

 dat het zelve fchielyk door een harde vorft in 

 dezelve kwam te bevriezen. De geleerde Ca^if-aj 

 verhaak ook by den Heer Boyle, dat hy zelfs 

 gezien hadde een zeer groot vat van marmer, 

 't welk gebroken was geworden door het be- 

 vriezen van water dat in 't zelve geweeft was. 

 Het heeft de Heer Boyle niet behaagt de boven- 

 gemelde verwonderenïwaardige uitwerkingen 

 van de vorft nader uit te leggen en op te helde- 

 ren. Maar de ondervinding leert ons, dat het 

 water meerder plaats beflaat als het bevroren is, 

 als van te voren. Als het wezen , of de ftof, 

 dewelke het ys maakt , zich in 't water in- 

 dringt, word het i'o/a/Kew van 't water grooter, 

 alwaar door dit wezen zich met zulk een geweld 

 in 't water komt in te dringen , dat de harde li 

 chamen, dewelke de uitzettingen van dit be- 

 vroren water tegenftreven , daar in zo verre 

 voor moeten wyken,dat zy zomtyds zelfs komen 

 te barften , 't welk een zaak is die inderdaad ver- 

 wonderenswaardig is. Vaneen heet-gemaakte 

 lucht, die in een naauwe plaats befloten is, 

 koniien wy zodanige uitwerkingen klaarder be- 

 vatten, om .dat wy door veel ondervindingen, 

 de groote kragt van 't vuur daaglyks gewaar 

 worden , en om dat wy door de Proef onder- 

 vindingen onderwezen worden, hoe ongemeen 

 de lucht door het vuur aangezet, zich kan ver- 

 wyderen en uitzetten. Maar uit wat oorzaak 

 die ftof, dewelke het ys maakt , zulk een uit- 

 ftckenden geweld kan oeffenen, is tot noch toe 

 lo openbaar niet bekent geworden. 



On- 



