^^6 Natuur- en Konji- Kabinet , 



of emmers, of van de dit.pte der put, of van 

 de zwaarte der Metaal-ertzen enz. 



17- 

 In de xeer groote en diepe putten, dewel- 

 ke met paarden gedreven worden , gebruiken 

 zy meelt yzere kettingen in de plaats van 

 touw, om op en neer te winden, want door 

 de groote zwaarte breekt het touw lichter, 

 en door de nattigheid en damp van xommige 

 diepe putten verrot het zelve ook eerder, het 

 welk het yzer niet zo zeer onderworpen is. 

 Het grooifte gebrek van de yzere hys-kettin- 

 gen is wel voornamentlyk in zeer koude win- 

 ters en harde vorften , dewyl het dan wel is 

 gebeurt, dat een fchalm van zo een hys-ket- 

 ting aan üuk is geborften ; want gelyk als het 

 vuur het yzer zeer week maakt, zien wy in 

 de Üaal-temperinge, dat de koude het yzer 

 zeer hard, en dikwiis bros maakt. Hiertoe 

 houden de opzichters over de putten zekere 

 yzere fchalmen , dewelke zy haaks-gewys date» 

 ]yk in de plaats voegen daar een fchalm is uit- 

 geborften , of daar een fchalm dreigt te bree- 

 ken , on;dat dezelve te veel uitgefleten is 

 door de tyd, of door de roeft. Deze fchal- 

 rnen , dewelke de Hoogduitlche Berg werkers 

 5^(o6cn-g(iCÏ)eC noemen , zyn zodanig gemaakt, 

 dat dezelve zonder fmidt of vuur datelyk in- 

 gehangen konnen worden. Dchys-koorden» 

 dewelke van touw zyn , en in de putten ge- 

 bruikt worden, moeten ook zeer hecht, en 

 van de befte en fynfte hennip gcilagen zyn, 

 omdat op de plaatzen van de put, daar de 



koord 



