— 9 — 



anderen (fig. 5 C) door een glashelder kokertje omgeven worden, 

 waarin zij zich bij dreigend gevaar terug trekken. 



Het opfherkelijkst onder alle deze bewegingen is echter de za- 

 mentrekking van den steel der Yorticellinen. Ook zijn er weinige 

 mikroskopische voorwerpen, die, wanneer men ze voor de eerste 

 maal waarneemt, meer verwondering wekken. In hunnen uitge- 

 breiden toestand liggen de klokvormige ligchaampjes (Fig. 7) bijna 

 onbewegelijk stil; alleen de haartjes aan den rand der mondopening 

 zijn in eene onophoudelijke snelle beweging en doen eenen maal- 

 stroom in het omringende vocht ontstaan, waardoor de kleine daarin 

 zwevende deeltjes tot op eenen tamelijk verren afstand worden me- 

 degesleept, en naar den wijd gapenden mond gevoerd. De steel, en- 

 kelvoudig bij eenigen (het geslacht Vorücella) , vertakt bij anderen 

 (de geslachten EfislyUs en Carchesmm) , bestaat uit eenen rolronden 

 draad, spiraalsgewijs omzoomd door eenen uiterst dunnen doorschij- 

 nenden band, die soms ook het voorkomen heeft van een kanaal, 

 tegen welks binnenwand de zoo even genoemde draad aan gelegen 

 is. In dien toestand zoude men ligtelijk meenen een klein sierlijk 

 gevormd plantje te zien, dat zich in het water uitbreidt. Doch 

 naauwelijks ontstaat er eenige sterke beweging, hetzij veroorzaakt 

 door eenen geringen stoot tegen het glaasje, waarop zich het voorwerp 

 bevindt, of door de nabijheid van eenig grooter dier, dat tevens 

 in den droppel aanwezig is, of plotselijk verandert het tooneel. 

 Alle de ligchaampjes trekken zich te zamen, sluiten hunne mon- 

 den, worden daarbij min of meer bolvormig, terwijl de steelen zich als 

 kurkentrekkers digt op een rollen (Pig. 7 D). Eerst wanneer het drei- 

 gend gevaar geweken is, en het vocht om hen heen geheel tot kalmte 

 is terug gekomen, ontrollen zich de steelen weder, de mondope- 

 ningen ontsluiten zich en de diertjes hernemen hunne vroegere 

 uitgebreide gedaante, terwijl de maalstroom op nieuw aanvangt. 



Zeer gewigtig is de vraag: hoe ontstaan deze kleine wezens? 

 Wanneer men ziet hoe zij te voorschijn komen in vochten, waarin 

 vroeger geen spoor van levende wezens te zien was, hoe verbazend 

 snel zij zich vermenigvuldigen, zoodat hun aantal binnen eenige 

 weinige dagen vele millioenen bedraagt, dan kan ligtelijk de mee- 



