— 12 — 



Eene tweede wii5ce van voortplanting is die door knoppen (fig. 

 SAh\]ff), welke slechts bij weinige soorten voorkomt, inzonderheid 

 bij de afdeeling der Vorticellinen en liier den lateren taksgewijzen 

 zamenhang verklaart. Zij bestaat daarin , dat een klein gedeelte van 

 het ligchaam naar buiten uitbot, meer en meer uitgroeit en zicli 

 allengs van liet moederdier afscheidt. In de lioofdzaak komt dus 

 deze knopvorming met de zelfdeeling overeen. 



In den laatsten tijd is men, vooral door de onderzoekingen van 

 COHN, JULES HAiME en sïEiN nog op ecnc andere vermenigvuldi- 

 gingswijze opmerkzaam geworden, namelijk die door zich binnen 

 in de ligchaamsholte der diertjes (b. v. Loxodes Bnrsana fig. 5 A^ 

 vormende kiemen, welke men eene inwendige knopvorming zoude 

 kunnen noemen. Ware vruchtbare eijeren zijn het niet, want deze kun- 

 nen alleen door zamenwerking van twee geslachten ontstaan , en daar- 

 van is bij de infusiedieren tot hiertoe geen spoor gevonden. Deze 

 kiemen vormen zich echter in de ligchaamsholte zelve, en banen 

 zich later eenen weg door de bekleedselen , hetzij door eene opening 

 die slechts tijdelijk ontstaat en zich later weder sluit, of door de- 

 zelfde opening, waardoor ook de onverteerde spijsdeelen weder ver- 

 wijderd worden. 



Bij de Vorticellinen gaat aan deze inwendige kiem vorming, nog 

 een ander verschijnsel vooraf. Zij omgeven zich namelijk, hetzij 

 na zich van hunnen steel te hebben afgescheiden , of daar- 

 mede nog zamenhangende, met een hulsel, dat bij sommigen (fig. 

 8 ^ C) glad , bij anderen (fig. 8 i^) van aanhangselen voorzien is, die 

 noff eenen zeer verschillenden vorm kunnen hebben. Binnen in deze 

 hulsels heeft dan de genoemde kiemvorming plaats , en het verdient 

 hier bepaaldelijk opmerking, dat de diertjes in dezen toestand ge- 

 heel verdroegen kunnen , zoodat zij gemakkelijk door de lucht kun- 

 nen worden roiidgevoerd, zonder het vermogen te verliezen , om , in 

 water gekomen , hunne levensvatbare kiemen naar buiten te doen 

 treden. Somtijds echter gebeurt het, dat zich in zulke hulsels niet 

 de gewone kiemen vormen , maar daaruit geheel andere veel kleinere 

 infusiediertjes (fig. 8 ^), omgeven van eene slijmige massa te voor- 

 schijn treden, diertjes die in vorm geheel overeenkomen met andere 



