— 21 — 



appelen, kersen, amandelen, pruimen, perziken, granaatappelen en 

 mispels aan. 



Sommigen hebben gemeend te Pompeji den ananas afgebeeld te 

 vinden. Daar echter de ananas voor eene Amerikaansche vrucht 

 gehouden wordt, zoo zou dit al. zeer opmerkelijk zijn. Doch het 

 op eenen schotel geplaatste voorwerp, dat men voor eene ananas 

 gehouden heeft, is naar tenoee's zonder twijfel zeer gegrond ver- 

 moeden, niets dan de top van een jongen dwergpalm, welke ook 

 thans nog op Sicilië gegeten wordt. 



Yan veel meer beteekenis is het gemis vanden chinaasappel , van 

 den oranjeappel, van den citroen en den ceclraatappel. Het is vol- 

 komen zeker, dat men deze ten tijde van plinius in Italië niet 

 kweekte; hij verhaalt, dat men vergeefsche moeite gedaan had om 

 den "medischen appel" (den cedraatappel) naar Europa te verplan- 

 ten. Eerst in de derde eeuw begon men dien in Italië te kweeken; 

 de citroenen en oranjeappels kwamen later naar Europa, waarschijn- 

 lijk door de Arabieren; het laatst kwam de chinaasappel, die uit 

 China afkomstig is , en door de Portugezen naar Europa werd ge- 

 bragt. 



Wij zien dus, dat sedert den bloeitijd van Pompeji de plantenwe- 

 reld, in het bijzonder ten opzigte der verbouwd wordende gewassen, 

 aanmerkelijke veranderingen heeft ondergaan, en dat, terwijl de 

 oude inwoners van Pompeji ten aanzien van menigerlei levensgenot, 

 en vooral van kunstgenot, zoo veel boven de hedendaagsche 

 vooruit hadden , zij desniettemin eenige belangrijke gewassen 

 ontbeerden, welke de vooruitgang der geographische kennis en 

 de uitbreiding van het handelsverkeer aan hunne nakomelingen 

 verschaft hebben. De gewigtigste onder de later bijgekomene voort- 

 brengselen zijn rijst, maïs, katoen, zijde en oranjeappels. Italië was 

 derhalve toenmaals nog niet 



.... "das Land wo die Citronen blühn, 

 lm dauklen Laub die Gold-Orangen gliihn." 



