— 28 — 



De inrigting van den Controleur is van onzen grooten hüijgens 

 afkomstig, en getuigt, den tijd waarin zij werd uitgevonden en de 

 behoeften van dien tijd in aanmerking genomen, zeker mede van 

 's mans vindingrijkheid en kennis. Toch heeft zij een lastig gebrek: 

 de spiritus in de open buis verdampt met der tijd, en, wijst dus de 

 controleur in het eerst gelijk met den barometer, zoo als hij behoort 

 te doen, dan begint hij na eenige maanden al meer en meer te laag 



te wijzen. Dit heeft geleid tot de 

 uitvinding der wijzerharometers. Zulk 

 een is hiernevens voorgesteld, met 

 het binnenwerk door stippellijnen 

 aangeduid. Men ziet , het is een buis 

 E H I , als die van den controleur , 

 met dit onderscheid slechts, dat de 

 verwijding bij I niet in eene naauwe 

 buis uitloopt, maar van boven open is. 

 Op het kwik in 1 drijft een glazen 

 gewigtje, waaraan een fijn draadje is 

 vastgemaakt, dat bij O over een zeer 

 ligt beweegbaar schijfje is geslagen 

 en aan het andere einde bij V voor- 

 zien is van een kleiner en ligter 

 tegengewigtje. Op hetzelfde spilletje , 

 waarop het schijfje vast zit, is ook 

 de wijzer AA bevestigd. Als nu het 

 kwik in E daalt, door vermindering 

 der dampkringdrukking , dan rijst 

 het in I; daardoor rijst ook het 

 daarop rustende gewigtje, en de 

 wijzer draait linksom. Bij eene ver- 

 meerdering der drukking van de 

 lucht daalt het kwik in I en de 

 wijzer draait regtsom, en in beide 

 gevallen is die draaijing van den 

 wijzer des te grooter, naar mate 



