— 34 — 



schakel , waardoor zij zamenhangt met dat stelsel van werelden , 

 waarin de zon met de van haar afhankelijke ligchamen eene plaats 

 bekleedt, de wetten, aan welke zij gehoorzaamt, de verschijnsels, 

 die zij aanbiedt, de plaats, die zij als individueel lid in dat 

 wereldstelsel inneemt, trachten na te vorschen. Dit is de taak der 

 astronomische aardbeschrijving. 



Wij hebben ons voorgenomen één enkel punt uit de veelomvat- 

 tende wetenschap der astronomische aardbeschrijving voor onze le- 

 zers in het licht te stellen, en de haan, die de aarde rondom de 

 zon beschrijft, hen nader te doen kennen. 



Er wordt hier dus als bewezen voorondersteld , dat de aarde eene 

 baan rondom de zon beschrijft, dat zij zich dus rondom de zon, 

 en niet de zon zich rondom de aarde beweegt. Die vooronderstel- 

 ling is voorwaar geene kleinigheid. Het mag voor eene der schoon- 

 ste overwinningen op het gebied der sterrekunde gehouden worden, 

 dat een copernicus, in weerwil van de schijnbare beweging der zon 

 rondom de aarde, het onwederlegbare bewijs leverde, dat dit slechts 

 een bedriegelijke schijn is, en dat daarentegen de aarde zich wer- 

 kelijk rondom de zon beweegt. Het mag voor een treft'end bewijs 

 van het erkende gezag der sterrekundige wetenschap gelden, dat 

 men deze stelling, die eens voor eene groote ketterij gehouden 

 werd, althans voor het beschaafde publiek als eene erkende waar- 

 heid mag aannemen. De zinnelijke waarneming toch maakt op ons 

 geenen anderen indruk, dan dat de aarde onbewegelijk vast staat, 

 en dat de zon en alle hemelligchamen zich rondom haar bewegen. 

 En desniettegenstaande vindt de wetenschap geloof zelfs bij hen , 

 die hare bewijsvoeringen niet kunnen volgen, en op haar gezag 

 wordt als waarheid aangenomen, wat tegen de eigene zinnelijke 

 waarneming indruischt, namelijk dat de aarde rondom de zon haren 

 loop volbrengt. 



Mag men dit nu als eene waarheid aannemen , die voor allen , 

 die in de kennis der natuur belang stellen, geen opzettelijk bewijs 

 noodig heeft, er blijven dan toch vele vragen te beantwoorden, vele 

 ophelderingen te geven aangaande den weg, dien de aarde door- 

 loopt en dien wij met haar, door haar gevoerd en gedragen, door 



