— 35 — 



de onmetelijke ruimte afleggen. De aarde toch is het voertuig, de 

 ontzaggelijke ballon, waarop wij met millioenen togtgenooten zon- 

 der het te merken met eene verbazende snelheid eene groote, zeer 

 groote reis door het onbegrensde rijk der schepping volbrengen. 

 Zouden wij het dan niet van belang achten de baan, die de aarde 

 doorloopt, en den weg, dien wij met haar afleggen, eenigzins na- 

 der te leeren kennen? 



Wij zullen daarom de voornaamste eigenschappen van die baan 

 nader trachten te verklaren, en daartoe onze aandacht bepalen: 

 vooreerst, bij de gedaante van die baan, 

 ten tweede, bij hare grootte, 

 ten derde , bij de stelling der aarde op die baan , 

 ten vierde, bij de beweging der aarde in die baan, 

 ten vijfde, bij de verplaatsing van die baan in de ruimte. 



OVER DE GEDAANTE VAN DE BAAN, DIE DE AARDE RONDOM DE 



ZON BESCHRIJFT. 



Er was ongetwijfeld eene groote schrede voorwaarts gedaan, toen 

 coPERNicus het bewijs had geleverd, dat de aarde zich rondom de 

 zon beweegt. Het was zeer natuurlijk, dat men zich de baan, die 

 de aarde rondom de zon beschrijft , als eenen cirkel voorstelde. Maar 

 indien de baan der aarde eenen volmaakten cirkelvorm hadde, dan 

 moest ook de afstand der aarde van de zon in elk punt van hare 

 loopbaan dezelfde zijn, omdat elk punt in den omtrek van eenen 

 cirkel even ver van het middelpunt is verwijderd; maar dan moest 

 ook de snelheid, waarmede de aarde in hare baan voortgaat, altijd 

 dezelfde zijn, omdat bij gelijken afstand van de zon ook de oor- 

 zaak , die de aarde voortbeweegt , met gelijke kracht op haar moest 

 werken. Maar nu bemerkte men al spoedig bij voortgezette waar- 

 neming, dat dit werkelijk niet het geval is,' dat de afstand der 

 aarde van de zon niet altijd gelijk en de snelheid harer beweging 



