— 39 — 



den diagonaal dier beide rigtingen a e voortgaan, en in den gegeven 

 tijd juist het uiteinde des diagonaals, het punt e bereiken. 



Deze algemeene wet is hier ten volle toepasselijk. Het is geene 

 enkele kracht, maar het zijn twee krachten, in vermogen en rig- 

 ting zeer verschillende, die de beweging der aarde om de zon 

 bepalen. De eerste kracht is de aantrekking, welke het ligchaam 

 der zon op de aarde uitoefent. Indien deze kracht alleen op de 

 aarde inwerkte, dan zoude de aarde steeds in eene regte lijn en met 

 toenemende snelheid tot de zon naderen , totdat zij eindelijk geheel op 

 de zon nederviel. Deze kracht werkt dus in eene rigting , die naar het 

 centrum of middelpunt der zon gekeerd is, en wordt daarom ook de 

 centraalkracht genoemd. De andere kracht is die impulsie, die 

 stoot , waardoor aan iedere planeet bij hare wording eene eigene , oor- 

 spronkelijke beweging is medegedeeld. Door deze kracht wordt dus 

 de aarde aangedreven om in de eenmaal gegevene rigting desgelijks 

 in eene regte lijn voort te gaan. Indien deze kracht de eenige ware, 

 die op haar inwerkte, dan zoude zij sedert hare wording onafge- 

 broken in die rigting zijn voortgegaan en zich steeds verder van 

 de zon verwijderd hebben. Men noemt ze, omdat ze in den tangens 

 of raaklijn van hare baan gerigt is, de tangentiaal- ook wel de 

 centrifugaal of middelpuntscimwende kracht. De zamenwerking van 

 deze twee krachten bepaalt de beweging der aarde. 



Stellen wij , dat in fig. 5 c de zon en a de aarde aanwijst. In- 

 dien nu de kracht, waarmede de 

 zon het ligchaam der aarde in de 

 rigting « c aantrekt, het vermo- 

 gen heeft om in een gegeven tijd 

 de aarde uit a naar l te verplaat- 

 sen, terwijl de aarde door de haar 

 gegevene impulsie, dat is door de 

 tangentiaalkracht , in dienzelf- 

 den tijd van a tot d zoude voort- 

 gaan , dan zal zij , volgens de 

 boven verklaarde wet, in den 

 Fig. 5. gegeven tijd door den diagonaal 



