— 53 — 



gaan, zonder dat er eene omdraaijing van dien kogel plaats heeft. 

 Maar gaat die stoot niet juist door het middelpunt des kogels, 

 dan zal hij zich tegelijk om zijne as wentelen, en die omwenteling 

 zal met grootere snelheid plaats hebben, naarmate de stoot den 

 kogel verder van het middelpunt treft. Zoo is het ook met onze 

 aarde. Uit de omwenteling om hare as volgt reeds, dat zij zich 

 ook in de ruimte moet voortbewegen uit kracht van de impulsie, 

 die haar reeds bij hare wording is gegeven. Uit de snelheid van 

 hare omwenteling heeft mtïrow {Wunder des Himmels , Appendix 

 p. 33.) opgemaakt, dat die schok, die stoot, die oorspronkelijke 

 impulsie aan de aarde moet zijn toegebragt op een punt 5 G. M. 

 van haar middelpunt verwijderd. 



Wij hebben boven reeds gezegd, dat de aarde op hare baan niet 

 altijd met dezelfde snelheid voortgaat. De reden daarvan is gele- 

 gen in de gedaante van de baan, die de aarde doorloopt. Ware 

 die baan volkomen cirkelvormig, dan zoude zij in elk punt des 

 tijds met gelijke snelheid voortspoeden, omdat zoowel de kracht 

 der aantrekking als die harer oorspronkelijke beweging , de centraal- 

 en tangeutiaal-krachten , in dit geval altijd gelijkmatig zouden werken. 

 Maar omdat de gedaante van de baan der aarde geene cirkel- 

 vormige, maar elliptische is, is ook de afstand tusschen de aarde 

 en de zon niet altijd gelijk. Nu werkt de aantrekkingskracht in 

 de omgekeerde rede der afstanden: dat wil zeggen, dat die kracht 

 sterker is, naarmate de afstand der zich aantrekkende ligchamen 

 geringer is en omgekeerd; en wel zoo, dat die kracht geëvenredigd 

 is aan de vierkanten der afstanden. Wordt bij voorbeeld de afstand 

 tusschen twee ligchamen tweemaal kleiner, dan zal de kracht van 

 aantrekking tusschen die ligchamen tweemaaltwee, dat is vier- 

 maal o-rooter worden. Wordt de afstand driemaal verkleind, dan 

 wordt de aantrekking driemaaldrie, dat is negenmaal vergroot. 

 Daaruit volgt dus dat de kracht, waarmede de zon de aarde aan- 

 trekt, naar diezelfde evenredigheid grooter zal worden, naarmate 

 de afstand kleiner is. 



Als dus de aarde zich op het aan de zon naastgelegene punt, 

 dat is, in haar perihelium, in b (zie fig. 1) bevindt, zal hare snel- 



