— 111 — 



worden; er bestaan ook voorbeelden, waar zij werkelijk door de 

 noodlottige daad gevolgd is. Zou nu niet bij een' vogel, die zich 

 op het alleronverwachtst in de nabijheid van een' vijand bevindt, 

 wien zijn instinkt hem als ten hoogste vreesselijk en gevaarlijk leert 

 kennen, iets dergelijks kunnen omgaan, als bij eenen mensch, die 

 door een' onwederstaanbaren aandrang gedreven, zich nederstort in 

 dienzelfden afgrond, waarvoor hij met ijzing terugbeefde? Ik zie 

 dus nog geene reden om de verhalen van zulk eene noodlottige be- 

 toovering of fascinatie van dieren, die zich in de bijna onmiddelijke 

 nabijheid eener ratelslang wisten , te verwerpen ; de slang echter heeft 

 aan de daardoor teweeggebragte onwillekeurige daad geen meer aan- 

 deel, dan de afgrond, waarin zich de verbijsterde mensch nederstort; 

 er gaat geene betooverende kracht van haar uit, dan de vrees, 

 die hare nabijheid opwekt; de betoovering zelve gaat geheel om 

 binnen de hersenen van het dier, dat er het slagtoffer van is; zij 

 is zuiver psychisch. 



Een paar voorbeelden der fascinatie, waarover ik spreek, mogen 

 hier eene plaats vinden. 



De heer pohl, te Oppeln in Silesië, schrijft het volgende. "Den 

 2][sten Januarij 1853 kocht mijne keukenmeid eenen meerval uit den 

 Oder van ruim eene el lengte , die buitengewoon friscli en levendig 

 was. Zijne naar verhouding groote mondopening en lange baard- 

 draden vermaakten de kinderen , en om hun het beschouwen ge- 

 makkelijker te maken, werd de meerval, die overigens, nog jong 

 zijnde, slank was, en van boven gezien naar eene slang zweemde, 

 in een grooten blikken schotel gelegd en water daarin gegoten , 

 zoodat dit den visch slechts half bedekte en alzoo het geheele 

 lange donkere gedeelte van den rug bloot lag. Het meisje nam 

 daarna de kooi van een' kanarievogel van hare standplaats af, om 

 het diertje eten te geven, en plaatste de kooi op de keukentafel 

 digt bij den rand des schotels. Plotseling vernam ik een' klagenden 

 toon van den vogel, zooals ik nog nooit gehoord had, en tegelijk 

 riep mij de meid uit de kamer naar de keuken met de aanmerking, 

 dat de kanarievogel stierf. Ik ijlde toe, doch overtuigde mij op 

 het eerste gezigt van de oorzaak des verschijnsels. De vogel zat 



