— 135 — 



van boven gewelfd in den Gorilla; niet zeer hoog kroonwijze uit- 

 steeksel der onderkaak , waarvan de hoek, vooral bij den Siamang, 

 meer tot den regthoek nadert. 



Opmerkelijk is het, dat deze punten van overeenkomst met den 

 mensch in jeugdigen leeftijd sterker spreken dan naderhand, gelijk 

 vooral in den Orang-oetan blijkt door de ontwikkeling der kammen , 

 waaraan de slaapspieren gehecht zijn , en door het schijnbaar minder 

 overwigt van het bekkeneel als uitwerksel van het meer uitgroeijen 

 der kaken. De schedel verdierlijkt zich derhalve, als ware het door 

 leeftijd, hetgeen ik intusschen hierboven evenzeer van den alge- 

 meenen ligchaamsbouw en van de werkzaamheden van den geest 

 opteekende. Daarbij komt, dat, om de beteekenis van den schedel 

 goed te beoordeelen, men de betrekkelijke verhouding van de 

 bekkeneelsholte of van de bewaarplaats der hersenen tot het aan- 

 gezigt vooral in rekening moet brengen. — In zijne jongste ver- 

 handeling heeft owEN zulks tot juiste voorstelling gebragt door 

 loodregte doorsneden af te beelden van den schedel van den Gorilla, van 

 den Orang-oetan en van den mensch. — Uit hunne vergelijking blijkt , 

 dat de Gorilla, bij wien overigens de inhoudsruimte des bekkeneels 

 het grootst is van alle Anthropomorphen , daarin echter verre bij den 

 mensch achterstaat, al neemt men ook een minder volkomen mensch, 

 gelijk OWEN met den schedel van een Papou deed , tot voorwerp 

 van vergelijking. Tot cijfers teruggebragt, volgens metingen van 

 wiJMAN, is gebleken, dat de ruimte-inhoud des schedels van den 

 volwassen mannelijken Gorilla nog niet de helft bedraagt van den 

 gemiddelden inhoud des bekkeneels bij Negers, Hottentotten en 

 Australiërs. Daar men hieruit tot den omvang der hersenen kan 

 besluiten, is dit eene hoogst gewigtige opmerking, om het groote 

 verschil daarin tusschen den meest volmaakten aap en den minst 

 volkomen mensch , als ware het , met de voorwerpen zelve in de 

 hand aan te wijzen. Niet minder belangrijk is het, dat, zoo men 

 de doorsneden van de schedels van een zeer jongen en van een 

 zeer ouden Orang-oetan naast elkander stelt, en ze met elkander 

 vergelijkt, de bekkeneelsholte van het jonge dier het in betrek- 

 keiijken zin wint van die des anderen. Het blijkt hieruit, dat de 



