— 137 — 



■wasdom erlangt. Dat dit zamenstemt met den teruggang zoowel in 

 ligchaamsvorm als in geestvermogens, hierboven aangestipt, zal ik 

 wel niet behoeven te doen opmerken. 



Beschouwen wij nu het overige geraamte. In de gesteldheid van 

 den tronk nadert vooral de Siamang tot het geraamte van den mensch. 

 De oprijzende uitsteeksels der boven vlakten van de ligchamen der 

 halswervelen , de rigting benedenwaarts der doornwijze uitsteeksels 

 van den vierden tot den negenden rugwervel, het getal van vijf 

 lendenwervelen , hunne toenemende stevigheid en breedte beneden- 

 of achterwaarts, de gedaante van hunne dwarse en doornwijze uit- 

 steeksels, het ware heiligbeen, en de geheel naar den mensch gelij- 

 kende gesteldheid der darmbeenderen maken, dat de wervelkolom 

 van den Siamang het meest tot die van den mensch nadert. Gelijke 

 toenadering openbaart zich in het borstbeen, dat, even als bij den 

 mensch, uit handvat, zwaard en zwaardwijs uitsteeksel bestaat. 

 Het is echter breeder dan bij den mensch en zijn ligchaam bestaat uit 

 twee symmetrische helften. Tot verduidelijking stel ik het geraamte 

 van den Siamang voor , waardoor met een oogopslag zelfs den minge- 

 oefenden de overeenkomst met het menschelijk geraamte kan blijken. 



In den tronk van den Chimpansé en in dien van den Orang-oetan 

 vertoont zich reeds een zeer merkwaardige teruggang, welke zich 

 al duidelijker en in regelmatige afdaling openbaart bij de overige apen 

 der oude wereld tot aan de Bavianen toe, wier geraamte geheel in 

 dat der vleeschetende zoogdieren overgaat. Ik mag daaromtrent niet 

 breedvoerig zijn, en terwijl ik verwijze tot de ontwikkeling dezer 

 stelling, in alle hare bijzonderheden, elders door mij geboekt, ver- 

 genoeg ik mij met de opgave van een paar hoofdpunten, die ge- 

 makkelijk door elk gevolgd kunnen worden. In den Chimpansé blijft 

 alleen het handvat van het borstbeen van den mensch over; al zijne 

 overige deelen zijn op zich zelve staande segmenten. In den Orang- 

 oetan zijn die segmenten in twee symmetrische helften gescheiden. 

 Bij al de overige apen ontbreekt zelfs het handvat en bestaat het 

 borstbeen, even als bij zoo vele andere zoogdieren, uit even zoo 

 vele afzonderlijke stukken, als er ware ribben zijn. 



In het beengestel der ledematen vertoont zich bij al de apen de 



