— 144 — 



van Wales daarover vrij een hevig verwijt had te verduren , en eindelijk 

 wrevelig geworden antwoordde: 'Uwe Hoogheid heeft gelijk; ik geef 

 mij gewonnen en om U genoegen te geven , zal ik mijne schikking 

 veranderen, en voortaan den aap bij de menschen plaatsen." — 

 Het vraagpunt heeft derhalve zijne belagchelijke zijde, en kan tot pun- 

 tige opvatting voeren , maar het levert ook gevolgtrekkingen van meer 

 ernstigen aard, tegen wier strekking het pligt is met de kracht op te 

 komen , welke het volle bewustzijn der waarheid schenkt. Eene over- 

 levering, wier oorsprong op onjuiste wijze in den Talmud gezocht 

 wordt, doet de apen als halve menschen beschouwen, door den Schepper 

 op den avond voor den Sabbath onvoltooid gelaten. Hoewel op andere 

 wijze en volgens andere gronden, is een hedendaagsch schrijver niet 

 verre verwijderd van het denkbeeld , dat het menschelijk geslacht zich 

 uit dat der apen ontwikkelde. Dit is slechts een schakel in den 

 kunstig door hem gesmeden ketting, waarin hij veel zaakkennis en 

 eene magt van geleerdheid misbruikt, om er den valschen grondslag 

 door te krijgen eener wetenschappelijke stelling, die het geheele 

 scheppingsverhaal schijnt te doen instorten , en ons de overtuiging 

 opdringt, dait er geen oorspronkelijk geschapen vormen zijn, maar 

 dat al, wat wij nu rondom ons en in verre landen als schepselen 

 kennen, eigentlijk slechts het uitwerksel is van den overgang van 

 den eenen vorm in den anderen , of, zoo men het anders wil uitge- 

 drukt zien, eene sedert eeuwen voortgaande ontwikkeling. Ik ben 

 in het hierboven aangehaald werk tegen deze stelling opgekomen 

 en meen haar grondig wederlegd te hebben. Eene herhaling van 

 hetgeen aldaar geboekt staat, ware hier ongepast. Voor het ©ogen- 

 blik toch heb ik mij slechts te bepalen tot de vraag , of men door 

 de wetenschap geregtigd is den oorsprong van het menschelijk ge- 

 slacht af te leiden uit eenige aapsoort. Ik aarzel geenszins met 

 opentlijk in alle opregtheid en volgens mijn innigst bewustzijn te 

 verklaren, dat de wetenschap geenen den minsten grond voor eene 

 dergelijke stelling toelaat. De menschen , evenzeer als de apen, staan — 

 de bewerktuiging van beide bewijst zulks — in hunne oorspronke- 

 lijke wording op zich zelven. Aan beiden werd eene verschillende 

 bestemming gegeven. De apen vinden hunne woonplaats beperkt 



