— 145 — 



binnen de onmetelijke bosschen van Indië, Afrika of Amerika, 

 den mensch is de aarde tot verblijf geschonken, zonder eenige de 

 minste plaatselijke beperking. In de apen zijn de gedaante zoowel als 

 het maaksel des ligchaams als ware het gebonden aan deze binnen bos- 

 schen begrensde streek; men denke, om zich hiervan te overtui- 

 gen, slechts aan hetgeen hier boven gezegd werd omtrent hunne 

 lange armen, verlengde vingers, rigting van voet, luchtzakken aan 

 het strottehoofd enz.; dit alles immers rigt zich naar de bestem- 

 ming eens diers, dat als boombewoner aanhoudend moet klimmen. 

 Den mensch daarentegen maakt zijne ligchamelijke zamenstelling 

 tot wereldbewoner. Aan de Anthropomorphen zijn, in jeugdigen 

 leeftijd, geestvermogens eigen, welke die van den mensch in kin- 

 derlijken leeftijd evenaren , maar later teruggaan en als dan niet 

 hooger gesteld zijn dan die van eenig ander dier. Den mensch 

 daarentegen en der menschheid wordt het voorregt geschonken 

 een er trapsgewijze volmaking en veredeling. Hoe diep ook gevallen, 

 blijft de mensch steeds zedelijk waarde behouden en voor verede- 

 ling vatbaar; de Gorilla, de Chimpancé, de Orang-oetan, de Gib- 

 bons , met hoeveel zorg ook opgevoed , zullen het niet verder brengen 

 dan eenig ander gedresseerd dier, ja wat meer zegt, zij zullen, 

 gelijk de geschiedenis van alle apen in gevangen staat leert , terug- 

 gaan, kwaadaardig ontembaar, gevaarlijk worden. 



In dergelijken teruggang vertoonen deze dieren juist het tegen- 

 overgestelde van hetgeen men gewoonlijk bij den mensch opmerkt, 

 bij wien men toch in den regel eenen met den leeftijd voortgaande 

 ontwikkeling van geestvermogens kan aannemen. En zoo wij ten 

 slotte de verschillende punten van ligchamelijke overeenkomst met 

 den mensch in overweging nemen, zoo als zij hierboven werden 

 uiteen gezet, dan treffen wij deze niet bepaaldelijk bij ééne soort, 

 maar daarentegen bij vele, hoewel in verschillende ligchaamsdeelen , 

 aan, en worden wij zelfs genoodzaakt ons niet tot de Antropo- 

 morphen te bepalen , maar ook nog lager geplaatste apen uit Zuid- 

 Amerika te doen optreden. In uitdrukking immers van aangezigt, 

 nadert de Jodenaap {Pithecia israelita) en de Ouistiti {Hapalejacchus) 

 het meest tot den mensch; in algemeenen ligchaamsbouw komt de 



