— 146 — 



Gorilla het digst bij hem ; in vorm des schedels is de overeenkomst 

 bij de Ouistiti het grootst; in hersenen weder staat de Orang-oetan 

 het hoogst, de Ouistiti daartegen het laagst; in beengestel wint 

 het de Siamang. Met één woord de punten van overeenkomst zijn 

 zoodanig verdeeld, dat, wilde men het beeld van den mensch uit 

 den vorm der apen zamenstelien, men daartoe de elementen uit 

 meer dan eene soort zoude moeten zamenbrengen. 



Eene dergelijke vergelijking geeft ons het volle regt,om aan den 

 mensch zijnen rang in de schepping te blijven toekennen. Over- 

 eenkomst met een enkel onderdeel van den vorm en van het maaksel 

 hem eigen, mogen bij de eene aapsoort in de hersenen, bij eene andere 

 in de uitdrukking des gelaats of in den vorm des schedels , bij eene 

 derde in den handwortel, bij eene vierde in de wervelkolom, het 

 bekken en het borstbeen gevonden worden; maar nergens vindt 

 men al deze punten van toenadering in een en hetzelfde dier 

 bijeen; nergens derhalve eene onmiddelijke opklimming tot den 

 mensch. In den algemeenen grondvorm moge zich eenige overeen- 

 komst vertoonen, de wijze echter, waarop deze zich openbaart, is 

 voldoende om ons de overtuiging te geven, dat de meening omtrent 

 den oorsprong van het menschelijk geslacht uit dat der apen, even 

 onzinnig als onhoudbaar is , en dat zelfs geen Neger en geen Hot- 

 tentot daartoe als tusschenvorm kunnen worden aangenomen. Mag 

 het mij gelukt zijn , ook anderen in deze innige overtuiging te doen 

 deelen, dan zal ik mij verheugen aan de beslissing van een vraag- 

 punt, zoo gewigtig, en zoo naauw met geloof en christenzin ver- 

 knocht, wetenschappelijk kennis dienstbaaar gemaakt te hebben. 

 Kon, hetgeen bijeen gebragt, strekken om valsche toepassing der 

 wetenschap te verbannen, en daarvoor ware ia de plaatste stellen, 

 dan zal ik op den laatsten dag van een zoo snel vervlogen jaar 

 gaarne die zulks aangaat met de woorden van scht,eiden toeroepen : 



"Fragt nur richtig , so bleibt die Naturwissenschaft keine Antwort 

 schuldig." 



Amsterdam, 31 December 1853. 



