— 149 — 



ei verlaat, tot aan dat, waarop hij zich inspint, neemt zulk een 

 zijdeworm 8000 malen in gewigt toe. i) 



De planten leeren hetzelfde. Wel is waar zijn zij en hare 

 deelen meerendeels alleen beweegbaar door uitwendige oorzaken , 

 maar in haar binnenste grijpt eene niet minder krachtige beweging 

 en wisseling van stofien plaats , dan bij de dieren. Ook de kolossen 

 der keerkringswouden hebben hunnen eersten oorsprong uit een 

 voor het bloote oog geheel onzigtbaar blaasje, eene enkele cel ge- 

 nomen , en in snelheid van groei , dat is derhalve met andere 

 woorden, in de kracht dier innerlijke beweging, waarvan de vor- 

 ming van nieuwe weefsels het gevolg is, worden de dieren door 

 de planten zelfs nog overtrofien. Enkele voorbeelden mogen hier- 

 van ten bewijze strekken. Dr. walijch zag in den plantentuin te 

 Calcutta eenen bamboesstengel in den tijd van 30 dagen 8 el en 

 6 palm in lengte toenemen, dat is gemiddeld dagelijks 2 palmen 

 9 duim of meer dan een Rh. voet. Niet minder merkwaardig is 

 het volgende geval, mij medegedeeld door den heer Dr. persille 

 uit eenen brief van den heer w. Vermeulen, officier van ge- 

 zondheid bij de marine. Toen deze in 1851 in denzelfden plan- 

 tentuin te Calcutta was, maakte Dr. falconer, directeur van 

 den tuin, hem opmerkzaam op eenen boom, ChicJcrassia tabularis, 

 uit de familie der Cedrelaceën. Deze boom was in 1843 , derhalve 

 acht jaren vroeger, van Malabar derwaarts gebragt als eene loot 

 van de dikte eener pennenschacht , en had toen eene hoogte bereikt 

 van 40 Eng. voeten (ruim 12 ellen), terwijl zijn omtrek, 3 voet boven 

 den grond, 6% Eng. voet (bijna 2 el) bedroeg. Nog verscheidene andere 

 voorbeelden van den verbazend snellen groei der gewassen, waar 

 zij door de zon der keerkringsgewesten gekoesterd worden, zouden 

 kunnen worden aangevoerd, doch liever noem ik nog een paar 

 inlandsche planten, ten bewijze dat ook hier gedurende de zomer- 

 maanden de groeikracht zeer aanzienlijk is. Bryonia alba, de 

 Heggerank , ook wel wilde Wijnrank geheeten , en Humulus Lupulns , 



1) Zie hierover HiNTERBERGEE in de /SïfewM^'it^eWc^^. der kais. Akad.der Wiss. 1853. 

 Bd. XI, pag 450. 



