— 151 — 



Nog het snelst welligt is de groei der planten , die de familie der 

 paddenstoelen {Ftmgi) zamenstellen. Weinige uren zijn soms voldoende 

 om eene zoodanige plant van tamelijken omvang haren geheelen was- 

 dom te doen verkrijgen. De daartoe behoorende Bovista gigantea vormt 

 gemiddeld elke minuut ongeveer 20,000 cellen, en ward zag eenen 

 P/iallus foetidus in 35 minuten, 76 strepen hooger worden, terwijl 

 hij binnen lya uur zijne volle hoogte van 101 strepen bereikt had. 



Omzetting, verwerking, wisseling van stollen, vorming van nieuwe 

 weefsels, instandhouding der reeds bestaande, en dat alles vergezeld 

 van die bewegingen, welke vereischt worden om stoffen af- en aan 

 te voeren, ziedaar derhalve de verschijnselen waardoor zich het leven 

 openbaart. Neem de plant uit den bodem, waaruit zij hare sappen 

 opzuigt, en gij ontneemt haar eene der hoofdvoorwaarden van haar 

 bestaan, zij verwelkt weldra en sterft. Belet het dier de ademhaling, 

 zijn bloedsomloop houdt op, en binnen weinige oogenblikken heeft 

 het leven plaats gemaakt voor den dood, voor den toestand, waarin 

 alle vorming van nieuwe weefsels, alle stofwisseling, die de instand- 

 houding van het individu ten doel heeft, heeft opgehouden, en 

 waarin integendeel de ontbinding aanvangt, het verbreken van het 

 vroegere verband waardoor tot dusver de verschillende bestand- 

 deelen van het ligchaam te zamen vereenigd werden gehouden. 



Inderdaad, indien men aldus leven en dood tegen elkander 

 overstelt, dan komt men tot het straks genoemde besluit, dat een 

 diepe onoverkomelijke kloof beide vaneen scheidt, dat beiden in 

 aard en wezen geheel verschillend zijn , dat het eene den anderen 

 noodzakelijk buitensluit, met andere woorden: dat er eene scherpe 

 afscheiding bestaat tusschen de levende en de doode natuur, zoodat 

 men alles wat bestaat hetzij tot de eene, hetzij tot de andere kan 

 brengen. Het zal ons echter blijken, dat, indien wij niet op enkele 

 gevallen maar op de natuur in haren geheelen omvang het oog 

 vestigen, dit besluit als voorbarig moet worden aangemerkt. 



Leven is werkzaamheid , maar de mate dier werkzaamheid kan ver- 

 schillen. Zagen wij haar zoo even in al hare kracht, thans moeten wij 



