— 152 — 



den blik vestigen op zulke gevallen , waar die werkzaamheid zeer ver- 

 minderd is, ja eindelijk geheel opgehouden heeft , zonder dat daarom 

 nog gezegd kan worden, dat de dood daarvan het gevolg is. 



Het is algemeen bekend, dat zeer vele dieren een gedeelte van hun 

 leven in eenen toestand doorbrengen , welke het best bij eenen zeer 

 diepen slaap kan worden vergeleken. Gewoonlijk noemt men dien 

 toestand "winterslaap ;" eene benaming, die echter slechts juist is ten 

 opzigte van de in onze en nog koudere luchtstreken wonende dieren , 

 want ook in de heete luchtstreek komt zij voor, en dan juist ten tijde 

 van de grootste warmte, gepaard aan groote droogte , zoodat men er 

 dan den naam van "zomerslaap" op kan toepassen. Opmerkelijk is 

 het, en getuigende voor de heerlijke en doeltreffende orde welke in 

 de gansche natuur heerscht, dat zoowel hier als ginds die toestand 

 zamentreft met het tijdperk, waarop het voedsel voor die dieren 

 ontbreekt, zoodat zij en hunne geheele soort weldra spoorloos van 

 de aarde verdwenen zouden zijn , indien hunne levensverrigtingen en 

 daarmede hunne behoefte aan spijs niet tijdelijk bijna geheel ophielden. 



Schier in alle klassen van dieren komen winter- of zomerslapers 

 voor, het talrijkst onder de insekten, die bijna allen, hetzij als 

 masker, of als pop, of als volkomen insekt, een gedeelte van hun 

 bestaan in dien staat van schijnbare levenloosheid doorbrengen, 

 om, zoodra de lentezon deze streken van den aardbol weder be- 

 straalt, of, tusschen de keerkringen, zoodra de weldadige regen 

 nederdaalt, uit hunne schuilplaatsen te voorschijn te komen en 

 deel te nemen aan de algemeene herleving der natuur. Ook van 

 vele spinnen en weekdieren , bepaaldelijk van de verschillende soorten 

 onzer huisjesslakken weet men, dat zij den winter slapende door- 

 brengen. Van de hoogere klassen , namelijk die der gewervelde 

 dieren, zijn alleen de vogels daaraan niet onderworpen. Bekend is 

 het, dat de meeste vogels van de eene plaats naar de andere ver- 

 huizen, waar zij het voedsel vinden, dat voor hun levensonderhoud, 

 en den warmtegraad, die voor hunne bijzondere bewerktuiging 

 noodig is. Bij hen bestaat derhalve de behoefte aan eenen winter- 

 slaap niet. Gebeurt het echter door het een of ander toeval, dat 

 enkele achterblijven, dan zijn er onder hen die ook daarin kunnen 



