— 160 — 



eindigen van den winter , de koesterende lentezon het geheele plan- 

 tenrijk tot een nieuw leven roept, zoo heeft de eerste regenbui 

 hetzelfde gevolg in de drooge vlakten of savannen in Zuid-Amerika. 

 Somtijds echter gebeurt het, gelijk in de sertao's van Brazilië, 

 dat de drooge tijd jaren lang duurt, en toch ontwaken de Catinga- 

 bosschen uit hunnen schijnbaren dood, zoodra de regen valt. Ook 

 de in dezelfde streken groeijende Cacteën kunnen zeer lang aan de 

 droogte wederstand bieden, ja geheel uit de aarde verwijderd lang 

 bewaard blijven, zonder het vermogen tot herleving te verliezen. 

 Zelf zag ik , hoe een lid van de tot deze familie behoorende Opuntia 

 Tuna, dat gedurende zeven jaren in eene warme kas in den hortus 

 te Franeker aan een touw was opgehangen, en schijnbaar bijna geheel 

 verdroogd was, in eenen pot met aarde geplaatst, weldra nieuwe 

 worteltjes verkreeg en eenigen tijd later een nieuw lid vormde. 



Men zoade echter zoowel in deze gevallen, alsook bij de meeste 

 planten gedurende den winter kunnen betwijfelen of wel alle levens- 

 werkzaamheid is uitgedoofd. Zoolang er nog eenige sappen in de 

 planten bevat zijn, en aan de oppervlakte eenige, zij het dan ook 

 nog zoo geringe uitdamping plaats heeft, bestaat er eene beweging 

 van stofien, en zelfs gedurende strenge winters vindt men de tem- 

 peratuur van het inwendige der boomen steeds een weinig hooger 

 dan die der omringende lucht, iets dat verklaard wordt eensdeels 

 door het slechte warmtegeleidend vermogen van het hout, anderdeels 

 doordien de wortels werkelijk doordringen tot in den niet bevroren 

 bodem. Geleznoff 1) heeft dan ook door talrijke wegingen bewezen , 

 dat zelfs gedurende de strenge winterkoude te Moscou de knoppen 

 zeer merkbaar in gewigt toenemen. Zoolang de sappen niet bevroren 

 zijn, mag men derhalve, even als bij de in winterslaap verkeerende 

 dieren nog eenige stofwisseling ook in de planten aannemen. 



Men heeft dikwijls beweerd dat bevriezing voor het plantenleven 

 altijd doodelijk is. Nu is het wel is waar niet te ontkennen, dat 

 dit voor het meerendeel der planten waar is, doch de graad van 

 koude, welken eene plant zonder schade verduren kan, is zeer ver- 



1) Bulletin de la Société imp. des Natural. de Moscou, 1853 No. III, Bot. 

 Zeit. 1853, p. 25. 



